ÔÏ ÅËÅÕÓÉÍÉÁÊÏ ÐÁÑÁÄÏÎÏ
Ïé åìðåéñßåò ôùí ìõçìÝíùí óôçí Åëåõóßíá åß÷áí Ýíá ðëïýóéï ìõèïëïãéêü ðåñéå÷üìåíï ðïõ åêöñáæüôáí, ãéá ðáñÜäåéãìá, ìå ôçí åêèáìâùôéêÞ êáé áéóèçóéáêÞ åéêüíá ôçò Áíáäõüìåíçò ðïõ Ýâãáéíå ìÝóá áðü ôá êýìáôá. Áðü ôçí Üëëç, áõôü ìðïñïýóå íá åêöñáóôåß ìå óáöÝóôåñï êáé áðëïýóôåñï ôñüðï. Áðü ôá éåñÜ áñ÷åßá ôïõ Âïõäéóìïý, áðü ìéá èñçóêåßá ìå åíôåëþò äéáöïñåôéêü ýöïò, ìáèáßíïõìå ðùò ï éäñõôÞò ôçò áðçýèçíå óôïõò ìáèçôÝò ôïõ ìéá «éåñÞ ïìéëßá».
Ìéá ìÝñá ï Âïýäáò êñÜôçóå óéùðçëÜ ìðñïóôÜ óôïõò óõãêåíôñùìÝíïõò ìáèçôÝò ôïõ Ýíá ëïõëïýäé. Áõôü Þôáí ôï ðåñßöçìï «Ëïõëïýäé ôïõ Êçñýãìáôïò». Êáé óôçí Åëåõóßíá ãéíüôáí ó÷åäüí ôï ßäéï üôáí åðéäåéêíõüôáí óéùðçëÜ Ýíá èåñéóìÝíï óôÜ÷õ. Áêüìç êáé áí åßíáé ëáèåìÝíç ç åñìçíåßá ðïõ äßíïõìå óå áõôü ôï óýìâïëï, ôï ãåãïíüò ðáñáìÝíåé: Ýíá èåñéóìÝíï óôÜ÷õ ðïõ ôï ðáñïõóßáæáí êáôÜ ôçí ðïñåßá ôùí ìõóôçñßùí áðïôåëïýóå ôï «êÞñõãìá ÷ùñßò ëüãéá» êáé Þôáí ç ìüíç ìïñöÞ êáèïäÞãçóçò óôçí Åëåõóßíá. Ðñüêåéôáé ãéá Ýíá ãåãïíüò ðïõ Ý÷åé ðïëëÝò ðéèáíüôçôåò íá åßíáé áëçèéíü.
Ç äéáöïñÜ áíÜìåóá óôá äõï «êçñýãìáôá» åßíáé ðéï ÷áñáêôçñéóôéêÞ áðü ôçí ïìïéüôçôá ôïõò. Ï Âïýäáò åß÷å áó÷ïëçèåß ìå ôï Üôïìï êáé ôï ìïíáäéêü äñüìï ôïõ ìÝóá áðü ôïí ïðïßï ìðïñïýóå íá öôÜóåé óôçí ðñïóùðéêÞ ëýôñùóç. Åß÷å áíáêáëýøåé ôçí áëÞèåéá ìÝóá óå ìéá áíáëáìðÞ áðïêÜëõøçò. ¼ëïé ïé Üíèñùðïé äéáêáôÝ÷ïíôáé áñ÷éêÜ áðü ôç óïößá, ôçí áñåôÞ êáé ôç ìïñöÞ ôïõ Åíüò Ðïõ Åßíáé. ¼ëïé ïé Üíèñùðïé åßíáé óáí ôï Âïýäá, ôï ßäéï êáé üëá ôá ðñÜãìáôá -ôá öõôÜ, ôá äÝíôñá, ïëüêëçñç ç ãç. ÐÜíù óå áõôÞ ôç âÜóç êÞñõîå ï Âïýäáò ôçí áëÞèåéá ãéá óáñáíôáðÝíôå ÷ñüíéá. ÔåëéêÜ óôï «Ëïõëïýäé ôïõ Êçñýãìáôïò» ôá ëüãéá Þôáí ïëïêÜèáñá. Ìå ôç óéùðÞ ôïõ åííïïýóå ôç âáèýôåñç áðïêÜëõøç ôçò áëÞèåéáò, ãéáôß ç óéùðÞ ôïõ áãêÜëéáæå ôá ðÜíôá êáé Þôáí ç ðçãÞ ïëüêëçñçò ôçò äéäáóêáëßáò ôïõ. Åßíáé áñêåôÜ ÷áñáêôçñéóôéêü ôï ãåãïíüò ðùò ôï «Ëïõëïýäé ôïõ Êçñýãìáôïò» äåí ôï êáôÜëáâå êáíåßò áðü ôïõò ìáèçôÝò ôïõ, åêôüò áðü Ýíáí.
Áðü ôçí Üëëç ðëåõñÜ, óôçí Åëåõóßíá åíäéáöÝñïíôáí -áðü üóï ìðïñïýìå íá ãíùñßæïõìå-ãéá ìéá êïéíÞ Üðïøç ìÝóá áðü ôçí ïðïßá ïé êïéíùíïß èá áðï÷ôïýóáí îáöíéêÜ êáôáíüçóç -÷Üñç óôïí Ýíôïíï ïñáìáôéóìü êáé ôçí åíüñáóç. Äå ãíùñßæïõìå áí ôá ëüãéá Ýðáéæáí êÜðïéï óçìáíôéêü ñüëï óôéò ìõçôéêÝò ôåëåôÝò ôçò Åëåõóßíáò, êáé ôçò Áãñáò. Åßíáé ìÜëëïí áðßèáíï íá ãéíüôáí êÜðïéï åßäïò êçñýãìáôïò. ÏðùóäÞðïôå õðÞñ÷áí ëåéôïõñãéêÝò åêöùíÞóåéò, áëëÜ äåí áðïôåëïýóáí êÜðïéï åßäïò «ïìéëßáò» ðïõ íá äéáôçñåßôáé óôá áñ÷åßá.
ÏõóéáóôéêÜ Þôáí ìéá ìýçóç ÷ùñßò ëüãéá, ðïõ ïäçãïýóå óå ìéá ãíþóç ç ïðïßá äåí Þôáí áíáãêáßï ïýôå äõíáôü íá íôõèåß ìå ëüãéá. ÐñÝðåé íá õðïèÝóïõìå ðùò óôçí éóôïñßá ôùí Åëåõóßíéùí Ìõóôçñßùí êáé êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò ôÝëåóçò ôïõò õðÞñ÷å ìéá ïñéóìÝíç ÷ñïíéêÞ ðåñßïäïò áöéåñùìÝíç óôçí áðïêÜëõøç ôïõ íïÞìáôïò ôïõ óôá÷éïý óôïõò êáôç÷ïýìåíïõò. ÐñÝðåé íá èåùñÞóïõìå óáí áîßùìá ôï ãåãïíüò ðùò Ýíá ôÝôïéï ïëïêÜèáñï íüçìá óõíõðÞñ÷å óôçí åìðåéñßá êáé ôïí åïñôáóìü ôçò ìõóôçñéáêÞ ãéïñôÞò. Åßíáé áäéáíüçôï Üíèñùðïé íá ìçí Ýâñéóêáí ðïôÝ êÜðïéï íüçìá óôç ãåìÜôç óåâáóìü óõììåôï÷Þ ôïõò óôá ìõóôÞñéá. Ãéá áõôïýò Þôáí áõôáðüäåéêôï áðü ôç óôéãìÞ ðïõ åß÷áí Ýóôù êáé ãéá ìéá öïñÜ õéïèåôÞóåé ôçí êïéíÞ Üðïøç ôçò ìýçóçò ÷ùñßò ëüãéá.
ÕðÜñ÷åé ìéá åðéðëÝïí äéáöïñÜ ðïõ ìðïñåß íá ìáò äéáöùôßóåé. Ôï ëïõëïýäé ðïõ êñÜôçóå ï Âïýäáò êáé ôï Ýäåéîå óôïõò ìáèçôÝò ôïõ óáí êÞñõãìá, Þôáí ï ðéï áðïêáëõðôéêüò õðáéíéãìüò ðùò üëá ôá ðñÜãìáôá åßíáé óáí ôï Âïýäá êáé Ýôóé ìðïñïýí íá áðïêáëýøïõí óéùðçëÜ ôçí áëÞèåéá, üðùò êáé ï ßäéïò. Ðñüêåéôáé ãéá ìéá ðïëý äéäáêôéêÞ áëëÜ êáé áéíéãìáôéêÞ ÷åéñïíïìßá, ðïõ ìðïñåß íá ãßíåé êáôáíïçôÞ êáé ìå Üëëïõò ôñüðïõò. Ôï óôÜ÷õ óôçí Åëåõóßíá áíáêåöáëáéþíåé ìéá ïñéóìÝíç üøç ôïõ êüóìïõ, ôç äçìçôñéáêÞ üøç. Ïé äýï èåÝò êáé ç ìïßñá ôïõò áðïôåëïýí ðáñáëëáãÝò áõôïý ôïõ óýìâïëïõ, ìüíï ðïõ åßíáé ðéï Ýíôå÷íåò, ðéï áíåðôõãìÝíåò êáé êáëýôåñá ó÷çìáôéóìÝíåò ðíåõìáôéêÜ.
Åðßóçò, ç ãÝííçóç óáí èåúêü óõìâÜí áðïôåëåß Ýíá Üëëï åßäïò óýíïøçò. Ï Âïýäáò èá ìðïñïýóå íá åß÷å äåßîåé ôï ßäéï êáëÜ êÜôé Üëëï áíôß ãéá ôï ëïõëïýäé -ìéá ðÝôñá Þ Ýíá êïììÜôé îýëï, ÷ùñßò öõóéêÜ íá áëëÜæåé ôï íüçìá. Óôçí Åëåõóßíá, üìùò, ïé èåÝò ìÝóá óôçí ôåëåéüôçôá ôïõò ó÷çìáôßæïõí ìéá ìïíáäéêÞ, áðáñÜìéëëç êáé áäéÜññçêôç ïìÜäá. Äéá÷ùñßæïíôáé ç ìßá áðü ôçí Üëëç êáé ôáõôü÷ñïíá óõã÷ùíåýïíôáé. Åêåßíï ðïõ ôéò åíþíåé óå ìéá êïéíÞ ñßæá åßíáé ôï ßäéï èåôéêü. ÌÝóá áðü üëá áõôÜ, ìÝóá áðü ôï óðüñï ôïõ óôáñéïý êáé ôç ÈåÜ ÌçôÝñá-ÈõãáôÝñá îáíïßãåôáé ôï ßäéï üñáìá, ôï üñáìá ìÝóá óôçí «Üâõóóï ôïõ ðõñÞíá». ÊÜèå óôÜ÷õ êáé êÜèå èõãáôÝñá ðåñéÝ÷åé üëïõò ôïõò áðïãüíïõò ôïõ êáé üëïõò ôïõò áðïãüíïõò ôçò -ìéá áôÝëåéùôç æùÞ -üóï âÝâáéá ìéá ôÝôïéá äéÜñêåéá óçìáßíåé ðñáãìáôéêÜ «åíäåëÝ÷åéá».
Ôá äýï ðñþôá óôïé÷åßá áõôïý ôïõ ðáñÜäïîïõ äåí åßíáé óôçí ðñáãìáôéêüôçôá áíôéöáôéêÜ ùò ðñïò åêåßíç ôçí Üöùíç ãíþóç êáé ýðáñîç, üôáí Ý÷åé êáíåßò ãéá ìïßñá ôïõ ìéá õðåñáôïìéêÞ ìïßñá êáé ãéá ýðáñîç ôïõ ïëüêëçñç ôçí ýðáñîç. ÐñáãìáôéêÜ, óáí ïñãáíéêÜ üíôá äéáèÝôïõìå êáé ôá äýï.
Ìüíï ôï ôñßôï óôïé÷åßï öáßíåôáé íá âñßóêåôáé óå óýãêñïõóç ìå ôçí ðñáãìáôéêüôçôá: ç ðåðïßèçóç ôïõ áíèñþðïõ ðùò ç ðëÞñçò êáé åõôõ÷Þò êáôï÷Þ ïëüêëçñçò ôçò ýðáñîçò ðåñéïñßæåôáé áðïêëåéóôéêÜ êáé ìüíï óå åêåßíïõò ðïõ Ý÷ïõí «äåé» óôçí Åëåõóßíá êáé «ãíùñßæïõí».
Ç åîÜñôçóç ôçò ýðáñîçò áðü ôç ãíþóç åßíáé êÜôé ðïõ îåðåñíÜ ôïí åëëçíéêü óõíäõáóìü áõôþí ôùí äýï. Ìéá ôÝôïéá ðåðïßèçóç Ý÷åé Ýíáí ðáãêüóìéá áíèñþðéíï ÷áñáêôÞñá, üóïí Üöïñá ôçí ðßóôç óôç óõíå÷éæüìåíç ýðáñîç. ÐÜíù óå áõôü áêñéâþò âáóßæïíôáé ïé ïäçãßåò óôá ïñöéêÜ «äéáðéóôåõôÞñéá» ôùí íåêñþí áõôüò ðïõ ðÝèáíå èá äéáëÝîåé ôçí ðçãÞ ôçò Ìíçìïóýíçò êáé ü÷é ôçí ðçãÞ ôçò ËÞèçò. Ãéá íá ÷ñçóéìïðïéÞóïõìå Ýíá ðáñÜäåéãìá áðü ôï Âïõäéóìü, ïëüêëçñç ç èéâåôáíéêÞ Âßâëïò ôùí Íåêñþí óôçñßæåôáé ðÜíù óå áõôÞ ôçí éäÝá.
ÌÞðùò áõôü äåí åßíáé ðáñÜ ìéá áíüçôç ðñïóêüëëçóç ôùí èíçôþí áíèñþðùí óôç óõíåßäçóç; ÌÞðùò ôï Üíïéãìá ðñïò ôçí Üöùíç ãíþóç áðïôåëåß ðñáãìáôéêÜ ôï áðïêïñýöùìá üëçò ôçò ýðáñîçò ìáò, ðïõ áðïêüâåé ìå Ýíá ôüóï èåìåëéþäåò «üñáìá» ôïõò óõììåôÝ÷ïíôåò áðü ôïõò ìç óõììåôÝ÷ïíôåò êáé äéá÷ùñßæåé ôéò öýóåéò ôïõò ãéá ðÜíôá;
Óå áõôÞ ôç ìåëÝôç äå óêïðåýáìå íá áíáëýóïõìå êáé íá öáíåñþóïõìå ôéò ëïãéêÝò áíôéöÜóåéò ðïõ õðÜñ÷ïõí ìÝóá óôéò ìõèïëïãéêÝò åìðåéñßåò êáé ôéò «óðåñìáôéêÝò» éäÝåò. Ãéá ìáò, üðùò êáé ãéá ôï ÓÝëéíãê, ç ìõèïëïãßá ðáñáìÝíåé «Ýíá öáéíüìåíï ðïõ óå âÜèïò, äéÜñêåéá êáé ðáãêïóìéüôçôá óõãêñßíåôáé ìüíï ìå ôç öýóç».
Ãéá íá óõíïøßóïõìå ôçí ïõóßá ôùí ëüãùí ôïõ ÓÝëéíãê,
åðéèõìïýìå ç åñìçíåßá ìáò «íá åßíáé äßêáéç, íá ìçí õðïâáèìßæåé, íá ìçí áðëïðïéåß êáé íá ìç äéáóôñÝöåé ôï èÝìá ãéá íá ôï êÜíåé åõêïëïíüçôï». Äå ñùôÞóáìå "ðïéá Üðïøç ôïõ öáéíüìåíïõ ðñÝðåé íá ãßíåé áðïäåêôÞ ãéá íá äùóïõìå ìéá êáôÜëëçëç åñìçíåßá ìå êÜðïéá öéëïóïößá", áëëÜ áíôßèåôá ðïéá öéëïóïößá áðáéôåßôáé ãéá íá ôáõôéóôïýìå ìå ôï èÝìá ìáò. Äåí óõæçôÞóáìå ðùò ðñÝðåé íá áíôéìåôùðéóôåß Þ íá äéáóôñåâëùèåß ôï öáéíüìåíï ãéá íá åìöáíßæåôáé ìå êÜèå èõóßá åñìçíåýóéìï -ìå ôçí âïÞèåéá öõóéêÜ ôùí áñ÷þí ðïõ åßìáóôå áðïöáóéóìÝíïé íá ìçí õðåñâïýìå.
Ôï åñþôçìá åßíáé
óå ðïéá êáôåýèõíóç ðñÝðåé íá óôñÝøïõìå ôéò óêÝøåéò ìáò ãéá íá åßìáóôå áíôÜîéïé ôïõ öáéíïìÝíïõ.
ÏðïéïóäÞðïôå êáé ãéá ïðïéïíäÞðïôå ëüãï äåí áéóèÜíåôáé Üíåôá ìå ìéá ôÝôïéá äéåýñõíóç ôçò óêÝøçò ôïõ, èá Ýðñåðå ôïõëÜ÷éóôïí íá åßíáé áñêåôÜ ôßìéïò þóôå íá ïìïëïãÞóåé üôé äåí êáôáíïåß ôï öáéíüìåíï, áíôß íá ôï õðïâáèìßæåé óôá äéêÜ ôïõ åðßðåäá áíôßëçøçò êáé íá ôï ìåôáìïñöþíåé óå êÜôé êïéíü. Êáé áí äåí åßíáé Üîéïò íá öáíåß åðáñêÞò ãéá áõôÜ ôá öáéíüìåíá, ôüôå áò ðñïóÝ÷åé ôïõëÜ÷éóôïí íá ìçí îåóôïìßóåé êÜôé åíôåëþò áíüçôï".Karl G. Jung
: ÌõÞóåéò.... ( 6873 )