Ç Êïóìïëïãßá ôïõ Äçìüêñéôïõ

[hierophantis]

Áí êáé üëïé óÞìåñá èåùñïýí ôïí Äçìüêñéôï ìáæß ìå ôïí Ëåýêéððï ðáôÝñåò ôçò ÁôïìéêÞò èåùñßáò, äåí åßíáé ðïëëïß áõôïß ïé ïðïßïé ãíùñßæïõí üôé ïé äýï áôïìéêïß öéëüóïöïé åßíáé ïé ðñïðÜôïñåò ìéáò êïóìïëïãéêÞò ðñüôáóçò ç ïðïßá äåí Ý÷åé áíáëõèåß, ùò èá üöåéëå, óå âÜèïò, ïýôå Ý÷åé ôåèåß õðü ôçí êñßóç ôçò óýã÷ñïíçò åðéóôçìïíéêÞò ãíþóçò, üðùò Ýãéíå ãéá ôéò áðüøåéò ôïõò ðåñß áôüìïõ.

Áò äïýìå ôé áíáöÝñåé ï ÄéïãÝíçò ï ËáÝñôéïò ãéá ôéò áðüøåéò ôïõ Ëåýêéððïõ ïé ïðïßåò åß÷áí ãßíåé áðïäåêôÝò êáé áðü ôïí Äçìüêñéôï.

[ÄéïãÝíçò IX 30 (Ëåõê. Á1)]...Ï Ëåýêéððïò ðßóôåõå üôé...ïé êüóìïé äçìéïõñãïýíôáé üôáí ðÝöôïõí óþìáôá óå êÜðïéï êåíü êáé óõìðëÝêïíôáé ìåôáîý ôïõò, áðü äå ôçí êßíçóç êáé ôç óõóóþñåõóç ôïõò ó÷çìáôßæåôáé ç öýóç ôùí Üóôñùí... (31) Ïé äå êüóìïé äçìéïõñãïýíôáé ìå ôïí áêüëïõèï ôñüðï. ÐïëëÜ óþìáôá, ìå êÜèå åßäïõò áãÞìáôá, áðïóðþíôáé áðü ôï Üðåéñï êáé öÝñïíôáé óå Ýíá ìåãÜëï êåíü üðïõ óõóóùñåõüìåíá ó÷çìáôßæïõí ìßá äßíç. Åî áéôßáò áõôÞò óõãêñïõüìåíá êáé óôñïâéëéæüìåíá áêáíüíéóôá, äéá÷ùñßæïíôáé ôá üìïéá ðñïò ôá üìïéá. ¼ôáí éóïññïðÞóïõí ëüãù ôïõ ðëÞèïõò êáé äåí ìðïñïýí ðëÝïí íá ðåñéóôñÝöïíôáé, ôá ëåðôÜ (óþìáôá) ðñï÷ùñïýí óôï åîùôåñéêü êåíü, óáí íá åêôïîåýïíôáé, ôá õðüëïéðá äå ðáñáìÝíïõí åíùìÝíá êáé óõìðëåêüìåíá ðëçóéÜæïõí ìåôáîý ôïõò êáé ó÷çìáôßæïõí áñ÷éêÜ Ýíá óöáéñïåéäÝò óýóôçìá. (32) Áðü áõôü áðïóðÜôáé Ýíáò õìÝíáò, ðïõ ðåñéÝ÷åé ìÝóá ôïõ äéÜöïñá óþìáôá. Êáèþò óôñéöïãõñßæïõí åî áéôßáò ôçò öõãüêåíôñçò äýíáìçò, ï õìÝíáò ãßíåôáé ëåðôüò, äéüôé óõññÝïõí ðÜíôïôå (ðñïò ôï êÝíôñï) ôá óôïé÷åßá ðïõ âñßóêïíôáé êïíôÜ åìðëåêüìåíá óôç äßíç. ¿ôóé äçìéïõñãåßôáé ç ãç (ç áéóèçôÞ ýëç), üôáí åíþèçêáí üóá óõóóùñåýôçêáí óôï êÝíôñï. Áõôüò ðÜëé ï åîùôåñéêüò õìÝíáò áõîÞèçêå ìå ôç óõññïÞ óùìÜôùí ðïõ Ýñ÷ïíôáé áðü Ýîù äéüôé êáèþò ðáñáóýñåôáé áðü ôç äßíç, åíóùìáôþíåé ôá óþìáôá ìå ôá ïðïßá Ýñ÷åôáé óå åðáöÞ. Áðü áõôÜ, ìåñéêÜ óõìðëåêüìåíá ó÷çìáôßæïõí áñ÷éêÜ Ýíá óýóôçìá ðïëý õãñü êáé ëáóðþäåò. Áöïý îçñáíèïýí êáé áêïëïõèÞóïõí ôç ãåíéêÞ äßíç êáôüðéí ðõñáêôþíïíôáé êáé áðïôåëïýí ôç öýóç ôùí áóôÝñùí... ÂÜóåé ôçò ðñïçãïýìåíçò ðåñéêïðÞò, ôá êýñéá âÞìáôá ôçò êïóìéêÞò äçìéïõñãßáò, óýìöùíá ìå ôéò áðüøåéò ôïõ Ëåýêéððïõ êáé ôïõ Äçìüêñéôïõ Þôáí ôá åðüìåíá:

1 Óôçí áñ÷Þ õðÞñ÷å ôï ðëÞñåò êáé ôï êåíü. Ðñéí áðü ôá ãåãïíüôá ôá ïðïßá ðåñéãñÜöåé ç ðñïçãïýìåíç ðåñéêïðÞ, üðùò Þäç áíáöÝñèçêå áñ÷éêÜ õðÞñ÷å ç óõíïëéêÞ óõìðáíôéêÞ äçìéïõñãßá (ìç ïí=êåíü =Üðåéñï), ìÝóá óôçí ïðïßá Ýðëåáí ôá Üôïìá (ïí). Ôï óýóôçìá (ïí +ìç ïí) âñéóêüôáí Ýîù áðü ôéò äõíáôüôçôåò ôùí áíèñþðéíùí áéóèÞóåùí, åö' üóïí, üðùò Þäç áíáöÝñèçêå, ïé áôïìéêïß öéëüóïöïé äÝ÷ïíôáí üôé "ôï ðëÞñåò êáé ôï êåíüí äçëáäÞ ôá Üôïìá êáé ï ÷þñïò åßíáé áëçèéíÝò êáé áíôéêåéìåíéêÝò ðñáãìáôéêüôçôåò ðïõ âñßóêïíôáé Ýîù áðü ôï ðåäßï ôùí áíèñþðéíùí áéóèÞóåùí". ¼ðùò ìðïñïýìå íá äïýìå ìå ôï åíéáßï óýóôçìá ðëÞñåò +êåíü (= Üôïìá + ÷þñïò), ï Äçìüêñéôïò áíôéêáèéóôÜ Ýíá ðñïãåíÝóôåñï óýóôçìá, áõôü ôïõ Ïñöéêïý ×Üïõò êáé ôïõ ÅñÝâïõò, ÷ùñßò âÝâáéá íá õðáéíßóóåôáé ôçí áíôßóôïé÷ç ôáýôéóç ôùí åðéìÝñïõò óõíéóôùóþí ôïõ óõóôÞìáôïò.

2. Äçìéïõñãßá ôùí "ìåãÜëùí êåíþí". [ÄéïãÝíçò ËáÝñôéïò IX, 31 (ÄÊ67 á1)]... Ïé êüóìïé äçìéïõñãïýíôáé ìå ôïí åîÞò ôñüðï. ÐïëëÜ óþìáôá, ìåôáêéíïýíôáé ðñïò ôï "ìåãÜëï êåíü" îåêüâïíôáò áðü ôï Üðåéñï (ôï êåíü).

Óôç öÜóç áõôÞ, óôá ðëáßóéá ôïõ óõíïëéêïý áñ÷éêïý óõìðáíôéêïý ÷þñïõ (ìç ïí=êåíü=Üðåéñï) äçìéïõñãïýíôáé ðïëëÜ åðéìÝñïõò "ìåãÜëá êåíÜ", äçëáäÞ ìéêñïß õðï÷þñïé ôïõ óõíïëéêïý óõìðáíôéêïý ÷þñïõ. Áõôü èá ìðïñïýóå íá åêöñáóôåß ìå ôç óçìåñéíÞ åðéóôçìïíéêÞ ïñïëïãßá ùò ó÷çìáôéóìüò, ìÝóá óôïí óõíïëéêü óõìðáíôéêü ìç áéóèçôü êáé ìç Åõêëåßäåéï ÷þñï ôïõ Óýìðáíôïò, åðéìÝñïõò ðåñéï÷þí, äéáöïñïðïéçìÝíçò ðõêíüôçôáò Üñá êáé êáìðõëüôçôáò, ãåãïíüò ðïõ äéáöïñïðïéïýóå êáé ôç ãåùìåôñßá ôùí äçìéïõñãïýìåíùí õðï÷þñùí.

Ç êïóìïëïãéêÞ áõôÞ äéáäéêáóßá ç ïðïßá ðåñéãñÜöåôáé áðü ôïí Äçìüêñéôï, üðùò èá äïýìå óôç óõíÝ÷åéá, áðïôåëåß ôï âáóéêü óôïé÷åßï ôçò êâáíôéêÞò êïóìïëïãéêÞò èåùñßáò ôïõ Á. Ëßíôå, ç ïðïßá ðñïâëÝðåé êáé ðñïóðáèåß íá åñìçíåýóåé ôçí äçìéïõñãßá áõôþí ôùí êåíþí, ôá ïðïßá ïíïìÜæåé öõóáëßäåò, ìÝóù ôïõ ðåäßïõ ðëçèùñéóìïý.

ÅíäéáöÝñïí ðáñïõóéÜæåé ôï ãåãïíüò üôé ï Äçìüêñéôïò öáßíåôáé íá åíäéáöÝñåôáé éäéáßôåñá ãéá ôï "áßôéï" (ôá ìåãÜëá êåíÜ), ðïõ, üðùò èá äïýìå óôç óõíÝ÷åéá, áíÜãêáóå ôá Üôïìá íá óõóóùñåõôïýí óå ìéêñÝò ðåñéï÷Ýò, êáé ü÷é ãéá ôï áßôéï ðïõ äçìéïýñãçóå ôï "ìåãÜëï êåíü". Ãéá ôïí ëüãï áõôü åðéíïåß ôçí Ýííïéá ôùí åðéìÝñïõò êåíþí (÷þñùí) óáí áßôéï ôçò ìåëëïíôéêÞò óõóóþñåõóçò ôùí áôüìùí, ÷ùñßò üìùò íá äéêáéïëïãåß ôç öõóéêÞ äéáäéêáóßá ó÷çìáôéóìïý ôïõò.

3. ÔïðéêÞ êáôÜññåõóç ôùí "áôüìùí" óôá "ìåãÜëá êåíÜ", ó÷çìáôéóìüò ôçò "äßíçò". Óôç öÜóç áõôÞ, ìç áéóèçôÜ êïììÜôéá ôïõ üíôïò (Üôïìá), ðñïåñ÷üìåíá áðü ôç óõíïëéêÞ ìç áéóèçôÞ óõìðáíôéêÞ äçìéïõñãßá (Üðåéñï+Üôïìá=êåíü+ðëÞñåò=ìç ïí+ïí), ôåßíïõí íá êáôáëÜâïõí ôá ó÷çìáôéóèÝíôá "ìåãÜëá êåíÜ" äçìéïõñãþíôáò, ãéá êÜèå Ýíá áðü áõôÜ êáé ìßá áíôßóôïé÷ç "äßíç" (10). Ìå ôçí åßóïäï áôüìùí ìÝóá óôïõò õðï÷þñïõò ôùí "ìåãÜëùí êåíþí", äçìéïõñãïýíôáé ïé áéóèçôïß "êüóìïé", ïé ïðïßïé ðåñéÝ÷ïíôáé ìÝóá óôï óõíïëéêü êáé ìç áéóèçôü óýíïëï, "ïí+ìç ïí" (Üôïìá+êåíü=Óýìðáí), êáé ìðïñåß íá åßíáé Üðåéñïé.

Ç êïóìïëïãéêÞ äßíç

Ìéá ðñþôç áíáöïñÜ óôçí Ýííïéá ôçò äßíçò ãßíåôáé óôçí ÏñöéêÞ Êïóìïëïãßá. Ôï áñ÷éêü êïóìïëïãéêü áõãü, ôïõ ïðïßïõ ôç öõóéêÞ äçìéïõñãßá êáé óýóôáóç, ìå èáõìáóôü åðéóôçìïíéêÜ ôñüðï ðåñéãñÜöåé ï Äçìüêñéôïò (âëÝðå åðüìåíá), ãåííÜ Ýíáí áíåìïóôñüâéëï, ôïí ïðïßï ïé áôïìéêïß öéëüóïöïé ðåñéãñÜöïõí óáí äåõôåñåýïõóá äßíç, êáé ôá ÏñöéêÜ êåßìåíá ïíïìÜæïõí ¸ñùôá. [ÁñéóôïöÜíçò ¼ñíéèåò 693]... ç ìáõñïöôÝñïõãç Íý÷ôá ãåííÜåé ðñþôá Ýíá áíåìïäáñìÝíï áõãü, áðü üðïõ, óáí Þñèå ç þñá, âãÞêå ï öëïãåñüò ï ¸ñùôáò, ìå ÷ñõóÜ öôåñÜ íá áóôñÜöôïõí óôç ñÜ÷ç ôïõ, üìïéïò ìå áíåìïóôñüâéëï...

Ôçí Ýííïéá ôçò äßíçò êáé ôïõ óôñïâßëïõ óõíáíôÜìå êáé ùò êïóìïëïãéêÞ Üðïøç ôïõ ÅìðåäïêëÞ:

[Óéìðëßêéïò, Ðåñß Ïõñáíïý 529, 1 (óôß÷ïé 1-15), åéò ÖõóéêÜ 32, 13 (óôß÷ïé 3-17)].. Óáí Ýöôáóå ç öéëïíåéêßá óôá ôñßóâáèá ôçò äßíçò êé Þñèå ç áãÜðç óôç ìÝóç ôïõ óôñïâßëïõ, üëá ôïýôá Üñ÷éóáí íá óõíÜæïíôáé êáé íá ãßíïíôáé Ýíá ìüíï....

[ÁñéóôïôÝëçò, Ðåñß Ïõñáíïý  13, 259á 29]... ÅîÜëëïõ åßíáé ðåñßåñãï ðïõ äåí áíôéëÞöèçêå (ï ÅìðåäïêëÞò) üôé, áí ðñùôýôåñá ôá ìüñéá ôçò ãçò óõíÝêëéíáí ðñïò ôï êÝíôñï ëüãù ôçò äßíçò, Ýðñåðå íá åîçãÞóåé ãéá ðïéá áéôßá üëá üóá Ý÷ïõí âÜñïò ðáñáóýñïíôáé ôþñá ðñïò ôï êÝíôñï. Ãéáôß äåí ìðïñåß íá åßíáé ç äßíç áõôü ðïõ ôá öÝñíåé êïíôÜ ìáò....

[ÁÝôéïò II, 6, 3 (ÄÊ 31á 49)]...Ï ÅìðåäïêëÞò õðïóôçñßæåé üôé ðñþôïò îå÷þñéóå ï áéèÝñáò, äåýôåñç ç öùôéÜ êáé êáôüðéí ç ãç (ýëç). Áðü ôç ãç êáèþò ðåñéóöéããüôáí Ýíôïíá áðü ôç äýíáìç ôçò ðåñéóôñïöÞò áíÜâëõóå ôï íåñü...

Óôçí Ýííïéá üìùò ôçò "äßíçò" äßíåôáé Ýíá óõãêåêñéìÝíï öõóéêü íüçìá áðü ôïí Äçìüêñéôï, ðïõ ðáñïõóéÜæåé óÞìåñá Ýíá éäéáßôåñï êïóìïëïãéêü åíäéáöÝñïí. Áñ÷éêÜ ç "äßíç" ôïõ Äçìüêñéôïõ ó÷çìáôßæåôáé óôá ðëáßóéá ôïõ áñ÷éêïý ìç áéóèçôïý óõóôÞìáôïò, "êåíïý"+"ìç êåíïý" (üíôïò+ìç üíôïò=Üôïìá+÷þñïò=óõìðáíôéêüò ÷þñïò Ñåßìáí). ¼ðùò ðåñéãñÜöåé ï ÄéïãÝíçò ï ËáÝñôéïò:

[ÄéïãÝíçò IX 30 (Ëåýê Á1)]... Ïé äå êüóìïé äçìéïõñãïýíôáé ìå ôïí áêüëïõèï ôñüðï. ÐïëëÜ óþìáôá, ìå êÜèå åßäïõò ó÷Þìáôá, áðïóðþíôáé áðü ôï Üðåéñï êáé öÝñïíôáé óå Ýíá ìåãÜëï êåíü..

Óå ìéá äåýôåñç öÜóç ç "äßíç" åîåëßóóåôáé ìÝóá óå ìéá ìéêñÞ ðåñéï÷Þ ôùí "ìåãÜëùí êåíþí" (Åõêëåßäåéïé õðï÷þñïé). [ÄéïãÝíçò IX 30 (Ëåýê Á1)]. ÖÝñïíôáé óå Ýíá ìåãÜëï êåíü ó÷çìáôßæïíôáò ìßá äßíç...

Ôï üôé ç äßíç êáôáëáìâÜíåé áñ÷éêÜ Ýíá ìéêñü ìÝñïò ôïõ ìåãÜëïõ êåíïý öáßíåôáé áðü ôï ãåãïíüò üôé:

[ÄéïãÝíçò IX 30 (Ëåýê Á1)]...¼ôáí éóïññïðÞóïõí (ôá óþìáôá) ëüãù ôïõ ðëÞèïõò êáé äåí ìðïñïýí ðëÝïí íá ðåñéóôñÝöïíôáé, ôá ëåðôÜ (óþìáôá) ðñï÷ùñïýí óôï åîùôåñéêü êåíü, óáí íá åêôïîåýïíôáé, ôá õðüëïéðá äå ðáñáìÝíïõí åíùìÝíá êáé óõìðëåêüìåíá ðëçóéÜæïõí ìåôáîý ôïõò êáé ó÷çìáôßæïõí áñ÷éêÜ Ýíá óöáéñïåéäÝò óýóôçìá... Áõôü óçìáßíåé üôé ç äßíç, ãéá íá ðñï÷ùñÞóåé ðñïò ôï åîùôåñéêü ôïõ ìåãÜëïõ êåíïý, áñ÷éêÜ êáôåß÷å Ýíá ìéêñü ìÝñïò ôïõ.

Åðáíåñ÷üìåíïé üìùò óôçí Ýííïéá ôçò äßíçò, üðùò áõôÞ ðåñéãñÜöåôáé áðü ôïí Ëåýêéððï êáé ôïí Äçìüêñéôï, ôßèåôáé ôï åñþôçìá ãéá ôï ðùò áõôÞ åîåëßóóåôáé. Ðïý ôïðïèåôåßôáé ç ÷ïÜíç ôçò êáé ðïý ï ëþñïò ôçò. Ôï ðñüâëçìá åßíáé äýóêïëï íá áðáíôçèåß äéüôé ïé ðñïóùêñáôéêïß ãíþñéæáí äýï ðåñéðôþóåéò äéíþí. Ç ðñþôç åìöáíéæüôáí óôá õãñÜ, ð.÷. ôùí ðïôáìþí, ôùí ëéìíþí êáé ôùí èáëáóóþí, üôáí ìÝóù äéíþí áõôÜ ÷Üíïíôáí óå õðüãåéåò êáôáâüèñåò. Óôçí ðåñßðôùóç áõôÞ ôï õëéêü ðïõ ðÝöôåé ìÝóá óôç äßíç ïäçãåßôáé áðü ôç ÷ïÜíç ðñïò ôïí ëþñï (ñïõöÞ÷ôñåò). Óôç äåýôåñç ðåñßðôùóç, ð.÷. óôï öáéíüìåíï ôïõ áíåìïóôñüâéëïõ, õëéêÜ áðü ôçí åðéöÜíåéá ôçò ãçò óôçí ïðïßá âñßóêåôáé ç âÜóç ôçò äßíçò, ïäçãïýíôáé ìÝóù ôïõ ëþñïõ ðñïò ôçí ÷ïÜíç ôçò äßíçò áíõøïýìåíá áðü ôç ãç.

Óôçí ðåñßðôùóç ôçò Êïóìïëïãßáò ôïõ Äçìüêñéôïõ üìùò ôï õëéêü ðñÝðåé íá ïäçãåßôáé áðü ôç ÷ïÜíç ðñïò ôçí Üêñç ôïõ ëþñïõ, åö' üóïí üðùò èá äïýìå, óôç óõíÝ÷åéá ç ôåëéêÞ êáôÜëçîç ôçò äßíçò åßíáé ìéá ðåñéïñéóìÝíç ùò ðñïò ôéò äéáóôÜóåéò óöáßñá.

¼ëá ôá ðñïçãïýìåíá, üðùò êáé óôçí Êïóìïëïãßá ôïõ ÁëêìÜíá (ÂÉÂËÉÏÃÑÁÖÉÁ -4-), ìáò ïäçãïýí óôï óõìðÝñáóìá üôé áí èÝëïõìå íá ðåñéãñÜøïõìå ìå óýã÷ñïíç åðéóôçìïíéêÞ ïñïëïãßá ôéò áðüøåéò ôïõ Ëåýêéððïõ êáé ôïõ Äçìüêñéôïõ, üóïí áöïñÜ ôï ôé õðÞñ÷å ðñéí ôçí äçìéïõñãßá ôïõ áéóèçôïý óå åìÜò Óýìðáíôïò êáé ôï ðþò ïäçãçèÞêáìå ìÝ÷ñé ôçí áñ÷Þ ôçò êïóìéêÞò äçìéïõñãßáò, èá êáôáëÞãáìå óôï óõìðÝñáóìá üôé ïé áôïìéêïß öéëüóïöïé, üðùò êáé ï ÁëêìÜíáò, ðåñéãñÜöïõí ôç ãÝííçóç ôïõ Óýìðáíôïò ìÝóù ìéáò ëåõêÞò ïðÞò. Ç äéáöïñÜ ìåôáîý ôùí äýï êïóìïëïãéêþí óõóôçìÜôùí ôïõ ÁëêìÜíá êáé ôùí Ëåýêéððïõ êáé Äçìüêñéôïõ åßíáé üôé ïé áôïìéêïß öéëüóïöïé, ùò Üñéóôïé ãíþóôåò ôùí åðéóôçìïíéêþí äåäïìÝíùí ôçò åðï÷Þò ôïõò, åêèÝôïõí ìå ìåãáëýôåñç ëåðôïìÝñåéá ôéò áðüøåéò ôïõò äßíïíôáò ôïõò ìéá óåéñÜ åðéóôçìïíéêþí (ãéá ôçí åðï÷Þ ôïõò ) åîçãÞóåùí. Éäéáßôåñá ç Ýííïéá ôçò äßíçò êÜíåé ðéï êáôáíïçôü ôï ëþñï ôïõ ÁëêìÜíá, åíþ ç óöáéñéêÞ óõìðýêíùóç "ìç ëåðôþí" õëéêþí óõãêåêñéìåíïðïéåß ôçí Ýííïéá ôïõ ÁëêìÜíéïõ "ôÝêìïñá".

Ç óýìðôùóç ôùí áðüøåùí ôïõ Ëåýêéððïõ êáé ôïõ Äçìüêñéôïõ, ðåñß äçìéïõñãßáò ôïõ Óýìðáíôïò, ìå áõôÝò ôïõ ÁëêìÜíá ïäçãïýí óå åñùôÞìáôá, üðùò ãéá ôï áí ïé áôïìéêïß öéëüóïöïé ãíþñéæáí ôçí Êïóìïëïãßá ôïõ ÁëêìÜíá êáé áêüìá ãéá ôï áí ïé áðüøåéò áõôÝò áðïôåëïýí ôç ÷áìÝíç Þ êáôåóôñáììÝíç óõíÝ÷åéá ôïõ êåéìÝíïõ ôïõ ÁëêìÜíá óôçí ïðïßá óõíÝ÷éæå ôçí åîéóôüñçóç ôçò êïóìïëïãéêÞò ôïõ ðñüôáóçò.

Ïé Üðåéñïé êüóìïé êáé ôá "ìåãÜëá êåíÜ"

Óôá ðëáßóéá üìùò ôçò Êïóìïëïãßáò ôïõ Äçìüêñéôïõ åìöáíßæåôáé, ìå ìéá öõóéêÞ ôåêìçñßùóç, ç éäÝá ðåñß ýðáñîçò ðïëëþí áéóèçôþí êüóìùí óáí ôïí äéêü ìáò óôá ðëáßóéá ôùí äçìéïõñãïýìåíùí "ìåãÜëùí êåíþí". Ç éäÝá ðåñß õðÜñîåùò ðïëëþí "êüóìùí" ìÝóá óå åðÜëëçëïõò "ïõñáíïýò" áðïôåëåß ìéá ðáëáéüôåñç ðñïóùêñáôéêÞ Üðïøç. ¼ðùò áíáöÝñïõí ïé Óéìðëßêéïò, êáé ¢ãéïò Áõãïõóôßíïò ï Áíáîßìáíäñïò äéáôýðùíå ôçí áõôÞ Üðïøç:

[Óéìðëßêéïò, åéò Öõó. 24, 17]... (ï ÁíáîéìÝíçò ðßóôåõå üôé) êÜðïéá Üëëç ïõóßá åßíáé ôï Üðåéñï, áðü ôçí ïðïßá Ýãéíáí üëïé ïé ïõñáíïß êáé ïé êüóìïé ðïõ õðÜñ÷ïõí ó' áõôïýò.....

[Áõãïõóôßíïò, de civ. Dei VIII, 2]... (Ï Áíáîßìáíäñïò) ðßóôåõå üôé áõôÝò ïé áñ÷Ýò ôùí åðéìÝñïõò ðñáãìÜôùí åßíáé Üðåéñåò, êáé üôé ðáñÜãïõí áíáñßèìçôïõò êüóìïõò êáèþò êáé üëá üóá åìöáíßæïíôáé ìÝóá ó' áõôïýò, êáé áõôïß ïé êüóìïé, üðùò ðßóôåõå, ðüôå äéáëýïíôáé êáé ðüôå îáíáãåííéïýíôáé....

¼ìùò êáé ïé éäÝåò ôïõ Áíáîáãüñá Þôáí ðáñáðëÞóéåò:

[Óéìðëßêéïò, åéò ÖõóéêÜ 157, 9]...Ôï üôé õðáéíßóóåôáé (ï Áíáîáãüñáò) Ýíáí Üëëï êüóìï ðëÜé óôï äéêü ìáò öáßíåôáé áðü ôç öñÜóç "üðùò áêñéâþò åìåßò", ðïõ ôç ÷ñçóéìïðïéåß åðáíåéëçììÝíá. Êáé üôé äåí èåùñåß áõôüí ôïí Üëëï êüóìï Ýíáí áéóèçôü êüóìï ðïõ ðñïçãÞèçêå ÷ñïíéêÜ áðü ôï äéêü ìáò öáßíåôáé áðü ôá ëüãéá "áðü ôá ïðïßá ìáæåýïõí ôá êáëýôåñá óôá óðßôéá ôïõò êáé ôá ÷ñçóéìïðïéïýí". Ãéáôß äåí åßðå ÷ñçóéìïðïéïýóáí, áëëÜ ÷ñçóéìïðïéïýí.....

Ç ðëÞñçò üìùò öõóéêÞ ôåêìçñßùóç êáé ðåñéãñáöÞ åíüò Óýìðáíôïò ôï ïðïßï ðåñéëáìâÜíåé êáé ðåñéêëåßåé Ýíáí Üðåéñï áñéèìü áéóèçôþí êüóìùí Ýãéíå áðü ôïõò áôïìéêïýò öéëïóüöïõò êáé éäéáßôåñá áðü ôïí Äçìüêñéôï.

Ãé' áõôÞ ôç äïìÞ ôïõ Óýìðáíôïò ôïõ Äçìüêñéôïõ ãñÜöåé ï Ä. ÌáêñõãéÜííçò óôï âñáâåõìÝíï áðü ôçí Áêáäçìßá Áèçíþí âéâëßï ôïõ "Êïóìïëïãßá êáé ÇèéêÞ ôïõ Äçìïêñßôïõ":

"...Áöïý õðÜñ÷ïõí Üðåéñïé êüóìïé, Üñá õðÜñ÷ïõí Üðåéñïé êåíïß ÷þñïé. Ìðïñïýìå ëïéðüí íá ðáñïìïéÜóïõìå ôï Äçìïêñßôåéï óýìðáí ìå Ýíá óöïõããÜñé. Ç ýëç ôïõ óöïõããáñéïý áíôéóôïé÷åß óôç óõìðáãÞ êáôÜ ôï ìÜëëïí êáé Þôôïí óõãêñüôçóç áôüìùí, ðïõ áðïôåëïýí ôï ðåñéÝ÷ïí, ôá äå óöáéñïåéäÞ êåíÜ ìÝóá óôïí üãêï ôïõ óöïõããáñéïý åßíáé ïé ÷þñïé üðïõ äçìéïõñãïýíôáé êáé åîåëßóóïíôáé ïé êüóìïé. Ôï êïóìïëïãéêü ìïíôÝëï ôïõ óöïõããáñéïý äåí åßíáé óôáôéêü, ïýôå ùò ðñïò ôçí äïìÞ ôïõ ðåñéÝ÷ïíôïò, ïýôå ùò ðñïò ôï ó÷Þìá êáé ôï ìÝãåèïò ôùí êåíþí. ¼ðùò åíôüò ôùí êåíþí ëáìâÜíïõí ÷þñá óõíå÷åßò äéåñãáóßåò ìåôáîý ôùí áôüìùí, Ýôóé êáé ôï óõíïëéêü ðåñéÝ÷ïí õößóôáôáé óõíå÷åßò ìåôáëëÜîåéò, ç êõñéüôåñç ôùí ïðïßùí åßíáé íá áðïññÝïõí åî áõôïý ðáíôïßá óþìáôá åíôüò ôùí êåíþí êáé íá áðïññïöÜ ðÜëé ôá óþìáôá ðïõ ðñïêýðôïõí áðü ôçí êáôáóôñïöÞ ôùí êüóìùí".

Êáô' áõôüí ôïí ôñüðï áõôü ï Äçìüêñéôïò, ìå ìåãÜëç öõóéêüôçôá ôåêìçñéþíåé ëïãéêÜ ôçí äõíáôüôçôá ôáõôü÷ñïíçò ýðáñîçò ðïëëþí áéóèçôþí êüóìùí, ïé ïðïßïé üìùò ìðïñïýí íá ìçí åßíáé áéóèçôïß áðü åìÜò, áöïý ðáñåìâÜëëåôáé ìåôáîý áõôþí êáé ôïõ êüóìïõ ìáò ôï ìç áéóèçôü åíéáßï óýóôçìá "üíôïò"+"ìç üíôïò" (Üôïìá+êåíü) (ÂÉÂËÉÏÃÑÁÖÉÁ -9-).

¼ðùò áíáöÝñåé ï Éððüëõôïò: [Åë. É, 13, 2 (ÄÊ 68á 40)]...Ï Äçìüêñéôïò õðïóôçñßæåé ôá ßäéá ìå ôïí Ëåýêéððïò, üôé õðÜñ÷ïõí Üðåéñïé êüóìïé ìå äéáöïñåôéêÜ ìåãÝèç. Óå ìåñéêïýò áðü áõôïýò äåí õðÜñ÷åé ïýôå ¹ëéïò ïýôå ÓåëÞíç, óå Üëëïõò ôá äýï áõôÜ ïõñÜíéá áíôéêåßìåíá åßíáé ìåãáëýôåñá áðü üóï óôïí äéêü ìáò êüóìï, êáé óå Üëëïõò ðåñéóóüôåñá. Ôá äéáóôÞìáôá ìåôáîý ôùí êüóìùí åßíáé Üíéóá, óå ìåñéêÜ ìÝñç õðÜñ÷ïõí ðåñéóóüôåñïé êüóìïé, óå Üëëá ëéãüôåñïé, ìåñéêïß áíáðôýóóïíôáé, ìåñéêïß åßíáé óôï áðïêïñýöùìá ôçò áíÜðôõîçò ôïõò êáé ìåñéêïß ðáñáêìÜæïõí. Áëëïý ïé êüóìïé ãßíïíôáé êáé áëëïý áðïóõíôßèåíôáé. Ç êáôáóôñïöÞ ôïõò ïöåßëåôáé óôçí áìïéâáßá ôïõò óýãêñïõóç.

Óôçí ðåñéêïðÞ áõôÞ, áëëÜ êáé óå ðïëëÝò ðñïçãïýìåíåò ìðïñïýìå íá äéáêñßíïõìå óáöÝóôáôá ôçí Üðïøç üôé ïé öõóéêïß íüìïé óôá ðëáßóéá ôùí äéáöüñùí êüóìùí ìðïñïýí íá åßíáé äéáöïñåôéêïß êáé ùò åê ôïýôïõ íá äçìéïõñãïýíôáé åíôåëþò äéáöïñåôéêÜ óõìðáíôéêÜ ãåãïíüôá. Êáé ìåôÜ ôïí Äçìüêñéôï üìùò åðáíáëáìâÜíåôáé ç áõôÞ éäÝá ðåñß ðïëëþí êüóìùí áðü ôïí ÄéïãÝíç ôïí ÁðïëëùíéÜôç:

[Øåõäïðëïýôáñ÷ïò, Óôñùìáôåßò 12]...Ï ÄéïãÝíçò ï ÁðïëëùíéÜôçò õðïèÝôåé üôé ï áÝñáò åßíáé ôï óôïé÷åßï êáé üôé üëá êéíïýíôáé êáé ïé êüóìïé åßíáé Üðåéñïé.....

Áò äïýìå üìùò ôé äéáôõðþíïõí ïé óýã÷ñïíåò êïóìïëïãéêÝò èåùñßåò ãéá ôçí ýðáñîç ðïëëþí êüóìùí (ÂÉÂËÉÏÃÑÁÖÉÁ -9-). Óýìöùíá ìå ôç êâáíôéêÞ êïóìïëïãéêÞ ðñüôáóç ôïõ Ëßíôå, óôï áñ÷éêü ìç Åõêëåßäåéï, Üñá êáé ìç áéóèçôü Óýìðáí ìáò, õðÞñ÷áí äýï ãíùóôÜ âáèìùôÜ ðåäßá, ôï "ðåäßï ðëçèùñéóìïý" êáé ôï "ðåäßï ×éãêò". Ôï ðåäßï ðëçèùñéóìïý êáé ôá öáéíüìåíá ôá ïðïßá äçìéïõñãåß åßíáé ôï áßôéï ôçò äéáóôïëÞò ôïõ ÷þñïõ (êåíü=ìç ïí), åíþ óôï ðåäßï ×ßãêò ïöåßëåôáé ôï åßäïò ôùí öõóéêþí íüìùí ðïõ äçìéïõñãïýíôáé ìÝóá óôïí äéáóôåëëüìåíï ÷þñï. Ôá äýï áõôÜ ðåäßá, üðùò Ý÷åé áðïäåé÷èåß, õðÜñ÷ïõí ðáíôïý ìÝóá óôï Óýìðáí êáé ç ðáñïõóßá ôïõò ãßíåôáé áéóèçôÞ ëüãù ôçò åðßäñáóçò ôïõò ðÜíù óôá óôïé÷åéþäç óùìÜôéá.

Ôá âáèìùôÜ üìùò ðåäßá äåí åßíáé óôáèåñÜ êáé üðùò áðïäåéêíýåé ç êâáíôéêÞ ÖõóéêÞ, õößóôáíôáé áðñüâëåðôåò äéáêõìÜíóåéò êáé ìåôáâïëÝò. Áí ïé äéáêõìÜíóåéò áõôÝò ðñïêáëÝóïõí ìéá ìåãÜëç áýîçóç ôïõ ìåãÝèïõò ôïõ ðåäßïõ ðëçèùñéóìïý, ôüôå óôï óçìåßï áõôü ôï Óýìðáí è' áñ÷ßóåé íá äéáóôÝëëåôáé ðïëý ãñÞãïñá äçìéïõñãþíôáò ìéá öõóáëßäá (äçìéïõñãßá ìåãÜëïõ êåíïý). Ôï öáéíüìåíï áõôü ìðïñåß íá äçìéïõñãåßôáé óõíå÷þò óå äéáöïñåôéêÝò ðåñéï÷Ýò ôïõ áñ÷éêïý ìç áéóèçôïý Óýìðáíôïò (äçìéïõñãßá áðåßñùí ìåãÜëùí êåíþí).

Áõôü óçìáßíåé üôé áí ó÷åäéÜóïõìå ôï Óýìðáí óáí ìéá ïìïéïãåíÞ öõóáëßäá, ç äçìéïõñãßá êÜèå íÝáò äéáôáñá÷Þò ó' áõôÞí èá äçìéïõñãÞóåé ìéá íÝá óõìðáíôéêÞ öõóáëßäá (ìåãÜëï êåíü). Ìå ôïí ðñïçãïýìåíï ôñüðï ï Á. Ëßíôå áðÜíôçóå óôï áíáðÜíôçôï åñþôçìá áðü ôïí Ëåýêéððï êáé ôïí Äçìüêñéôï ãéá ôï ðþò äçìéïõñãïýíôáé ôá ìåãÜëá êåíÜ (11).

Ïé ÷þñïé öõóáëßäåò ðåñéïñßæïíôáé áñ÷éêÜ áðü áêáíüíéóôá üñéá ðïõ óõíå÷þò åîïìáëýíïíôáé êáé Ý÷ïõí ôçí ôÜóç íá åðåêôåßíïíôáé ìå ôá÷ýôçôåò ðïõ ðëçóéÜæïõí ôçí ôá÷ýôçôá ôïõ öùôüò. Áñãüôåñá ôá üñéá ôùí öõóáëßäùí áõôþí åßíáé äõíáôüí íá óõññéêíùèïýí ìå ðïëý ìéêñüôåñåò ôá÷ýôçôåò. Ìå âÜóç ôá ðñïçãïýìåíá ç èåùñßá ôçò ÌåãÜëçò ¸êñçîçò ðåñéãñÜöåé áðëþò ôç äçìéïõñãßá ìéáò ìüíï öõóáëßäáò ìÝóá óôçí ïðïßá õðÜñ÷ïõìå êáé ü÷é ôïõ åí ãÝíåé Óýìðáíôïò ôùí áðåßñùí öõóáëßäùí.

Èá ðñÝðåé íá óçìåéùèåß åßíáé üôé áí èåùñÞóïõìå ðùò óôï áñ÷éêü ìç áéóèçôü Óýìðáí, õðÞñ÷å Ýíá óýóôçìá óõãêåêñéìÝíùí öõóéêþí íüìùí, ôï ðåäßï ×éãê ôï ìåôáâÜëëåé óôéò åðéìÝñïõò áíáðáñáãüìåíåò öõóáëßäåò (ìåãÜëá êåíÜ). Áõôü óçìáßíåé üôé êÜèå öõóáëßäá (ìåãÜëï êåíü) ôåëéêÜ èá Ý÷åé ôï äéêü ôïõ óýóôçìá öõóéêþí íüìùí, áõôü äçëáäÞ áêñéâþò ðïõ Þäç åß÷áí ðåé ïé Ëåýêéððïò êáé Äçìüêñéôïò.

Èá ðñÝðåé íá áíáöÝñïõìå üôé ôï ðñïçãïýìåíï ìïíôÝëï ôïõ Á. Ëßíôå áðïôåëåß ìéá åðåîåñãáóßá ôçò ðëçèùñéóôéêÞò èåùñßáò ôïõ Á.Ç. Guth ç ïðïßá ðñïÝâëåðå ôçí ýðáñîç åíüò Óýìðáíôïò ðïëëþí óõìðáíôéêþí öõóáëßäùí óôïí ÷ùñü÷ñïíï ðïõ äéÝðïíôáí ßóùò áðü äéáöïñåôéêïýò öõóéêïýò íüìïõò. Ôï 1982 ïé Áìåñéêáíïß åñåõíçôÝò Albrecht êáé Steinhsardt áíåêïßíùóáí ðáñüìïéá óõìðåñÜóìáôá.

Ïëüêëçñï ôï êïóìïëïãéêü ìïíôÝëï ôïõ Á. Ëßíôå, ðéóôåýïõìå üôé äåí ÷ñåéÜæåôáé ðåñáéôÝñù ó÷ïëéáóìü ðñïêåéìÝíïõ íá ôáõôéóôåß ìå ôéò áðüøåéò ôùí áôïìéêþí öéëïóüöùí Ëåýêéððïõ êáé Äçìüêñéôïõ. ¼ðùò ãßíåôáé öáíåñü ïé óêÝøåéò ôùí öéëïóüöùí ôïõ ðáñåëèüíôïò ðéèáíüôáôá ìðïñïýí íá ãßíïõí ðçãÞ Ýìðíåõóçò ãéá ôç äéáôýðùóç óýã÷ñïíùí öõóéêþí èåùñéþí (ÂÉÂËÉÏÃÑÁÖÉÁ -9-).

4. Ó÷çìáôéóìüò óöáéñïåéäïýò óõóôÞìáôïò áéóèçôÞò ýëçò ìå óýã÷ñïíç åêôüîåõóç õëéêïý óôï åîùôåñéêü êåíü

Ëüãù ôçò ðåñéóôñåöüìåíçò "äßíçò" äéá÷ùñßæïíôáé ðñþôá ôá "üìïéá" áðü ôá "áíüìïéá". Óôç óõíÝ÷åéá ðáýåé ç ðåñéóôñïöÞ êáé äçìéïõñãåßôáé Ýíá óýóôçìá áðïôåëïýìåíï áðü "ëåðôÜ óþìáôá" (ü÷é ìéêñÜ óôéò äéáóôÜóåéò óþìáôá, ïýôå Üôïìá) ôá ïðïßá ðñï÷ùñïýí ðñïò ôï åîùôåñéêü êåíü (÷þñï) óáí íá åêôïîåýïíôáé, åíþ ôá õðüëïéðá, ôá "ìç ëåðôÜ" (÷ïíäñÜ = áäñÜ) ðáñáìÝíïõí åíùìÝíá êáé óõìðëåêüìåíá ðëçóéÜæïõí ìåôáîý ôïõò êáé ó÷çìáôßæïõí áñ÷éêÜ Ýíá óöáéñïåéäÝò óýóôçìá.

ÅíäéáöÝñïí åßíáé íá ôïíéóôåß üôé ÷ñçóéìïðïéåßôáé ï íÝïò üñïò "ëåðôÜ óþìáôá", ðñïêåéìÝíïõ íá áíôéäéáóôåßëåé ôá óþìáôá áõôÜ áðü üëá ôá Üëëá ôá ïðïßá Ý÷ïõí Þäç áíáöåñèåß.

Ìå ìéá åðéðüëáéá áíÜãíùóç ôïõ áíôßóôïé÷ïõ êåéìÝíïõ èá ìðïñïýóáìå íá âñïýìå åðéöáíåéáêÝò óõìðôþóåéò ìåôáîý ôùí èÝóåùí ôùí áôïìéêþí öéëïóüöùí êáé ôçò óýã÷ñïíçò êïóìïëïãéêÞò èåùñßáò ôçò ÌåãÜëçò ¸êñçîçò. Ç óöáéñéêÞ óõìðýêíùóç èá ìðïñïýóå åðéðüëáéá íá èåùñçèåß óáí ôï ðñùôáñ÷éêü Üôïìï ôïõ ËåìÝôñ êáé ç ðåñéãñáöüìåíç Ýêñçîç ôï big bang. Ôá ðñÜãìáôá üìùò äåí åßíáé ôüóï áðëÜ. Ç åêôüîåõóç êáé ç äéáóôïëÞ ôïõ "ëåðôïý" õëéêïý, êáôÜ ôïõò Ëåýêéððï êáé Äçìüêñéôï, äåí åßíáé áðïôÝëåóìá ôçò Ýêñçîçò ôïõ óöáéñïåéäïýò óõóôÞìáôïò ðïõ ó÷çìáôßæïõí ôá "ìç ëåðôÜ" õëéêÜ, áëëÜ äçìéïõñãïýíôáé ìáæß ìå ôç äçìéïõñãßá ôçò óöáéñéêÞò óõìðýêíùóçò, ùò ôï áðïôÝëåóìá ãåãïíüôùí ðïõ óõìâáßíïõí óôï Üêñï ôçò "äßíçò", áöïý åêåß Ý÷ïõí äéá÷ùñéóôåß êáé éóïññïðÞóåé ôá "üìïéá" áðü ôá "áíüìïéá" êáé ôá óþìáôá äåí ìðïñïýí íá ðåñéóôñÝöïíôáé.

Ìå ëßãá ëüãéá ï Ëåýêéððïò êáé ï Äçìüêñéôïò õðïóôçñßæïõí üôé áðü Ýíá ìßãìá "ëåðôþí" êáé "ìç ëåðôþí" ôï ïðïßï éóïññïðåß êáé äåí ðåñéóôñÝöåôáé, ç åêôüîåõóç ôùí ëåðôþí ðñïò ôá Ýîù, äçìéïõñãåß ìéá áíôßèåôç êßíçóç -óõóôïëÞ- ôùí "ìç ëåðôþí" ôá ïðïßá ôåßíïõí íá ó÷çìáôßóïõí ìéá ìéêñÞ óå äéáóôÜóåéò, áëëÜ ðõêíÞ, óöáéñïåéäÞ óõãêñüôçóç ýëçò.

¼ðùò ãßíåôáé åìöáíÝò áðü ôçí áíôßóôïé÷ç ðåñéêïðÞ, óôï ôÝëïò ôçò äßíçò üôáí áõôÞ åìöáíéóôåß ìÝóá óôï ìåãÜëï êåíü, õðÜñ÷åé ìéá ðåñéïñéóìÝíç óå ÷þñï éóïññïðïýóá êáé ìç ðåñéóôñåöüìåíç, ðñïò óôéãìÞí, óöáéñéêÞ óõìðýêíùóç "ìç ëåðôïý" (ü÷é ìéêñþí äéáóôÜóåùí, ïýôå Üôïìá) õëéêïý. Ç óöáßñá êáôÝ÷åé ðïëý ìéêñü ÷þñï ôïõ "ìåãÜëïõ êåíïý", äéüôé ðþò áëëéþò èá ìðïñïýóå ôï ðåñéãñáöüìåíï "ëåðôü" õëéêü óáí Ýêñçîç íá ðñï÷ùñÞóåé åðåêôåéíüìåíï óôïí åîùôåñéêü ÷þñï, áí ï ÷þñïò áõôü Þôáí êáôåéëçììÝíïò áðü ôçí áñ÷éêÞ óöáßñá.

ÅíäéáöÝñïí åßíáé üôé óôá üñéá ôçò äßíçò, ðñïò ôçí ðåñéï÷Þ ôïõ "ìåãÜëïõ êåíïý", ðñéí ôç äçìéïõñãßá ôçò óöáéñéêÞò óõìðýêíùóçò, ôï õëéêü ôïõ ìç áéóèçôïý Óýìðáíôïò (÷þñïò+Üôïìá) áðïôåëåßôáé áðü Ýíá "åîùôéêü" ãéá ôéò áéóèÞóåéò õëéêü, ìç äõíÜìåíï íá ðåñéãñáöåß áðü ôïõò áôïìéêïýò öéëüóïöïõò, ôï ïðïßï óôç óõíÝ÷åéá ÷ùñßæåôáé óå äýï óõóôáôéêÜ, ôá "ëåðôÜ" êáé ôá "ìç ëåðôÜ" (÷ïíäñÜ=áäñÜ), ôá ïðïßá óå ìéá ìåôáãåíÝóôåñç öÜóç Ýìåëëáí, óýìöùíá ìå ôéò áðüøåéò ôùí áôïìéêþí öéëïóüöùí, íá ó÷çìáôßóïõí, ôç ãíùóôÞ óÞìåñá óôéò áéóèÞóåéò ìáò "ýëç".

Óå ó÷Ýóç ìå ôá ðñïçãïýìåíá èá ðñÝðåé íá áíáöåñèåß üôé óýìöùíá ìå ôéò óýã÷ñïíåò êïóìïëïãéêÝò áðüøåéò ìðïñïýìå íá äéáêñßíïõìå äýï êïóìïëïãéêÝò ðåñéüäïõò, ôçí åðï÷Þ ôïõ Ðëáíê êáé ôçí åðï÷Þ ôçò ðëçèùñéóôéêÞò äéüãêùóçò, ïé ïðïßåò ðñïçãïýíôáé ôçò õðïèåôéêÞò äçìéïõñãßáò ôçò áñ÷éêÞò óöáéñïåéäïýò óõìðýêíùóçò ýëçò ôïõ ðñùôïáôüìïõ ôïõ ËåìÝôñ áðü ôï ïðïßï îåêßíçóå ç ÌåãÜëç ¸êñçîç. Ç ýëç êÜôù áðü ôéò áêñáßåò óõíèÞêåò ðïõ åðéêñáôïýóáí ôéò ðåñéüäïõò áõôÝò Þôáí ðñáãìáôéêÜ "åîùôéêÞ" ãéá ôç óýã÷ñïíç åðéóôçìïíéêÞ ðñáãìáôéêüôçôá. Åéäéêüôåñá êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò ðëçèùñéóôéêÞò äéüãêùóçò ïé óõíèÞêåò Þôáí ôÝôïéåò ðïõ åõíüçóáí ôç äçìéïõñãßá åðÜëëçëùí óõìðáíôéêþí öõóáëßäùí (ìåãÜëùí êåíþí) êáé ðéèáíüôáôá ôç äçìéïõñãßá "åîùôéêþí" óùìáôéäßùí Çiggs (ìðïæüíéï Çßggs) ðïõ áðïôåëïýí ôï õðïèåôéêü ìÝóï ðñïêåéìÝíïõ íá áðïêôÞóïõí ôçí éäéüôçôá ôçò ìÜæáò ôá óþìáôá, ìåôÜ ôç ÌåãÜëç ¸êñçîç.

Ïìïßùò ìåôÜ ôçí óôéãìÞ ôçò ÌåãÜëçò ¸êñçîçò, ç óýã÷ñïíç Êïóìïëïãßá äÝ÷åôáé üôé õðÞñîáí äýï öÜóåéò êáôÜ ôçí äéÜñêåéá ôùí ïðïßùí äçìéïõñãÞèçêáí áíôßóôïé÷á äýï åßäç õðáôïìéêþí óùìáôéäßùí, ôá "áäñüíéá" (÷ïíôñïêïììÝíá, ìç ëåðôÜ) êáé ôá "ëåðôüíéá" (ëåðôÜ). Ùò "áäñüíéá" áíáöÝñïíôáé ôá ðñùôüíéá, ôá íåôñüíéá ôá õðåñüíéá êáé ôá ìåóüíéá. Ôá "ëåðôüíéá" ðåñéëáìâÜíïõí ôá çëåêôñüíéá êáé ôá íåôñßíá. Ïé áíôßóôïé÷åò êïóìïëïãéêÝò öÜóåéò äçìéïõñãßáò ðÞñáí ôï üíïìá ôùí äçìéïõñãïýìåíùí óùìáôéäßùí.

Ç áíôéóôïé÷ßá ôùí ïíïìÜôùí ôùí ðñïçãïýìåíùí óôïé÷åéùäþí óùìáôéäßùí ìå ôçí ïñïëïãßá ôùí áôïìéêþí öéëïóüöùí åßíáé ÷áñáêôçñéóôéêÞ.

Ó÷çìáôéóìüò ëåðôïý õìÝíá. Äçìéïõñãßá ðåñéóôñïöéêÞò óõìðáíôéêÞò êßíçóçò

ÊáôÜ ôç öÜóç áõôÞ áðü ôçí êåíôñéêÞ óöáéñïåéäÞ óõìðýêíùóç "ìç ëåðôïý" õëéêïý, áðïóðÜôáé Ýíáò õìÝíáò õëéêïý. ¸íá ëåðôü äçëáäÞ êÝëõöïò "ìç ëåðôÞò" ýëçò, Ï õìÝíáò áõôüò áñ÷ßæåé íá ðåñéóôñÝöåôáé, åíþ õëéêü áðü áõôüí ïäçãåßôáé ðñïò ôçí êåíôñéêÞ óöáéñéêÞ óõìðýêíùóç "ëüãù ôçò äßíçò". ÐïéÜò äßíçò üìùò; Ç áñ÷éêÞ "äßíç", ïäçãïýóå õëéêü áðü ôï ìç áéóèçôü Óýìðáí ôïõ (üíôïò)+(ìç üíôïò) ðñïò ôïí êüóìï ôïõ "ìåãÜëïõ êåíïý", ðñïò ôç óöáéñéêÞ äçëáäÞ óõóóþñåõóç "ìç ëåðôïý" õëéêïý ðïõ ðñïáíáöÝñáìå. Áíôßèåôá ç äßíç, ðïõ áíáöÝñåôáé óôï óçìåßï áõôü, ïäçãåß áðü ôïí "êüóìï" ôïõ "ìåãÜëïõ êåíïý" ðñïò ôçí áñ÷éêÞ óöáéñéêÞ óõóóþñåõóç ôùí "ìç ëåðôþí". Áõôü óçìáßíåé üôé ç áíáöåñüìåíç åäþ äßíç, åßíáé áíôßèåôçò êáôåýèõíóçò áðü ôçí ðñþôç. Ïé áôïìéêïß öéëüóïöïé äçëáäÞ ðñïôåßíïõí Ýíá êïóìïëïãéêü óýóôçìá äýï, áíôßèåôçò ðïëéêüôçôáò, äéíþí (+ êáé -), åê ôùí ïðïßùí ç ðñþôç åîåëßóóåôáé åêôüò ôïõ êüóìïõ ôïõ "ìåãÜëïõ êåíïý" êáé ç Üëëç åíôüò. Êáé ïé äýï üìùò ïäçãïýí óå ìéá êïéíÞ ðåñéï÷Þ, ç ïðïßá áðïôåëåß ôçí áñ÷Þ êáé ôï ôÝëïò ôïõ êüóìïõ ôïõ "ÌåãÜëïõ êåíïý".


Å. ÄáíÝæçò, Å. Èåïäïóßïõ, È. ÃñáììÝíïò, Ì. Óôáèïðïýëïõ
ÐáíåðéóôÞìéï Áèçíþí, ÔìÞìá ÖõóéêÞò, ÔïìÝáò ÁóôñïöõóéêÞò - Áóôñïíïìßáò - Ìç÷áíéêÞò

ÐçãÞ: http://www.ellinikoarxeio.com/2011/09/democritus-cosmology.html#ixzz1XGAXwZgm