Áðü:
http://miaparea.blogspot.com/ ÊÜöêá. Ç Ìåôáìüñöùóç.
One morning, when Gregor Samsa woke from troubled dreams, he found himself transformed in his bed into a horrible vermin.
vermin- æùýöéï
Ïñßóôå ìéá áðü ôéò ðéï in your face åéóáãùãÝò ðïõ èá äéáâÜóåôå ðïôÝ, óå áõôÞí ôç ó÷åôéêÜ óýíôïìç áëëçãïñßá ôïõ ÊÜöêá (ðïõ ìðïñåßôå íá ôç âñåßôå áêüìá êáé online). Äåí ðñüêåéôáé ãéá êáêü üíåéñï. Äåí ðñüêåéôáé áêñéâþò ãéá ìåôáöïñÜ. Ï Þñùáò ôçò «Ìåôáìïñöþóåùò» åßíáé ï ßäéïò ç åíóÜñêùóç ìéáò ìåôáöïñÜò . Èá æÞóåé ôï õðüëïéðï ôçò æùÞò ôïõ óôçí éóôïñßá ìáò ìå ôï óþìá åíüò áðïêñïõóôéêïý, ãéãáíôéáßïõ åíôüìïõ, áëëÜ èá óõíå÷ßóåé íá Ý÷åé ôç óêÝøç, ôçí êáëïóýíç êáé ôéò øõ÷ïëïãéêÝò áíÜãêåò åíüò áíèñþðïõ.
Ç Ìåôáìüñöùóç åßíáé Ýíá ó÷åôéêü óýíôïìï äéÞãçìá (ìåñéêÝò äåêÜäåò óåëßäùí), ðïõ üìùò ðñïêáëåß ðïëëáðëÜóéåò óåëßäåò óêÝøåùí êáé èåùñéþí ãéá ôïõò óõìâïëéóìïýò ôçò. Åßíáé áðü ôá ëéãïóôÜ âéâëßá ôïõ ÊÜöêá ðïõ åêäüèçêå (1915) åíþ áõôüò æïýóå êáé Ýíá âéâëßï ðïõ ï ßäéïò ï óõããñáöÝáò ôïõ ôï èåùñïýóå áðü ôá êáëýôåñá ðïõ åß÷å ãñÜøåé (óýìöùíá ìå ôï âéïãñÜöï ôïõ, Max Brod).
Ìåôáìïñöþóåéò
Ðáñüëï ðïõ ç âáóéêÞ ìåôáìüñöùóç åßíáé áõôÞ ôïõ êåíôñéêïý Þñùá óå æùýöéï, Ýíá óùñü «ìåôáìïñöþóåéò» óõìâáßíïõí êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò éóôïñßáò. Ç õðüëïéðç ïéêïãÝíåéá (ðáôÝñáò, ìçôÝñá, ç áäåñöÞ Grete) ðéÜíïõí äïõëåéÝò ãéá íá êáôáöÝñïõí ðëÝïí íá ôá âãÜëïõí ðÝñá, åíþ ðñïçãïõìÝíùò óôçñßæïíôáí óôçí ïéêïíïìéêÞ óôÞñéîç ôïõ Gregor. O ðáôÝñáò, áðü ðáèçôéêü ðáñÜóéôï, åðáíáêôÜ ôç èÝóç ôïõ êáé ôçí áõôïðåðïßèçóç ùò «ï Üíäñáò ôïõ óðéôéïý» (èÝóç ðïõ åß÷å ÷Üóåé üôáí ÷ñåùêüðçóå) êáé ç ïéêïíïìéêÞ óôÞñéîç åß÷å ðåñÜóåé óôá ÷Ýñéá ôïõ Gregor (ç ïðïßá åõèýíç åß÷å ìåôáìïñöþóåé ôïí Gregor óå åõóõíåßäçôï åñãáæüìåíï ÷ùñßò ðñïóùðéêÞ æùÞ).
Ç Grete ìåôáìïñöþíåôáé áðü êáëëéôå÷íéêÞ öýóç óå åõóõíåßäçôç õðÜëëçëïò êáôáóôÞìáôïò, ðáñáìåëþíôáò ðáñÜëëçëá ôç öñïíôßäá ôïõ áäåñöïý ôçò, åíþ ôåëéêÜ åðéèõìåß ôï èÜíáôü ôïõ. Áêüìá, ìåôÜ ôï èÜíáôï ôïõ Gregor, ïé ãïíåßò ðáñáôçñïýí ìå éêáíïðïßçóç ôï ðþò ç êüñç ôïõò Ý÷åé ðëÝïí áíèßóåé óå ìéá üìïñöç ãõíáßêá, Ýôïéìç ãéá ðáíôñåéÜ.
ÐáñÜëëçëá, êé åíþ ï êåíôñéêüò Þñùáò äéáôçñåß ôçí áíèñþðéíç óêÝøç ôïõ (ðáñÜ ôç íÝá ôïõ åìöÜíéóç), óôéò óêçíÝò ïéêïãåíåéáêþí êáõãÜäùí üëá ôá ìÝëç ôçò ïéêïãÝíåéáò ìïéÜæïõí íá «ìåôáìïñöþíïíôáé» óå Ýíá åáõôü êïíôéíüôåñï óôï ÝíóôéêôÜ ôïõò, åßôå áõôÜ åßíáé âßáéá åßôå åßíáé áéóèçóéáêÜ.
Åñùôéóìüò
Ôï äéÞãçìá ðåñéÝ÷åé áñêåôÝò óêçíÝò ðåñßåñãïõ áéóèçóéáóìïý, ïé ïðïßåò åðéôßèåíôáé óõíÞèùò áðüôïìá óôïí áíáãíþóôç, üðùò ßóùò ôï ßäéï ôï êÜëåóìá ôùí åíóôßêôùí ìáò. ×áñáêôçñéóôéêÝò åßíáé ïé óêçíÝò áéóèçóéáêïý åíáãêáëéóìïý ôïõ ðáôÝñá áðü ôçí êüñç ôïõ óå äýóêïëåò óôéãìÝò Þ ç óêçíÞ üðïõ ç ìÜíá æçôÜ áðü ôïí ðáôÝñá íá ÷áñßóåé ôç æùÞ óôïí Gregor, êáèþò ôá ÷áëáñùìÝíá ôçò åíäýìáôá óùñéÜæïíôáé áñãÜ óôï Ýäáöïò, áðïêáëýðôïíôáò ôç óÜñêá ôçò. ÅðéðëÝïí, üôáí ôá ìÝëç ôçò ïéêïãÝíåéáò áíáãêÜæïíôáé íá âñïõí äïõëåéÝò, ç ìçôÝñá ñÜâåé ãõíáéêåßá åóþñïõ÷á.
ÕðÜñ÷åé áêüìá ç åðéèõìßá ôïõ Gregor íá êáëÝóåé óôï äùìÜôéü ôïõ ôçí áäåñöÞ ôïõ ãéá óõíôñïöéÜ êáé íá ôçò öéëÞóåé ôñõöåñÜ ôï ëáéìü, êáèþò êáé ç åêðëçêôéêÞ óêçíÞ ìå ôïí ðáôÝñá íá ðåôÜåé ìÞëá óôçí ðëÜôç ôïõ ìåôáìïñöùìÝíïõ Gregor, óáí ôéìùñßá ðïõ âãÞêå áðü ôï äùìÜôéü ôïõ êáé ôñüìáîå ôéò ãõíáßêåò. Ôá ìÞëá ìå ïäçãïýí óå óõíåéñìïýò ðåñß ðñïðáôïñéêïý áìáñôÞìáôïò, áëëÜ èá ìéëÞóù ðåñéóóüôåñï ãéá áõôü ðáñáêÜôù.
ÔÝëïò, üôáí ïé ãõíáßêåò áðïöáóßæïõí íá áäåéÜóïõí ôï äùìÜôéï ôïõ ìåôáìïñöùìÝíïõ Gregor áðü ôá ðåñéôôÜ Ýðéðëá, ï Gregor ïñìÜåé óôï êÜäñï ìå ôçí áéóèçóéáêÞ ãõíáßêá ðïõ Ý÷åé óôïí ôïß÷ï ôïõ ãéá íá ôï óþóåé. Áõôü ôï êÜäñï Þôáí ç ðáñçãïñéÜ ôïõ ãéá ôçí Ýëëåéøç åñùôéêÞò æùÞò ðïõ âßùíå üôáí ç öýóç ôçò äïõëåéÜò ôïõ äåí ôïõ åðÝôñåðå ôç ìüíéìç åñùôéêÞ ó÷Ýóç. Óôç óêçíÞ áõôÞ, áíáêïõößæåé ôçí åñåèéóìÝíç ôïõ êïéëéÜ, ôñßâïíôÜò ôçí ðÜíù óôçí åéêüíá.
H áðïìüíùóç ôçò äéáöïñåôéêüôçôáò
ØÜ÷íïíôáò äåîéÜ-áñéóôåñÜ óôï ßíôåñíåô, ìðïñåß êáíåßò íá áíôéëçöèåß üôé õðÜñ÷ïõí äåêÜäåò Þ êáé åêáôïíôÜäåò åñìçíåßåò ãéá ôç óõãêåêñéìÝíç áëëçãïñßá.
Ç ðéï äçìïöéëÞò áðü ôéò åñìçíåßåò ìéëÜåé ãéá ôçí áðïìüíùóç óôç óýã÷ñïíç (ôïõ ôüôå Þ êáé ôïõ ôþñá), âéïìç÷áíïðïéçìÝíç Þ ìç, êïéíùíßá (èõìüìáóôå åäþ ôçí áðïìüíùóç ôïõ ôÝñáôïò óôï äùìÜôéü ôïõ êáé ðùò ï ìåôáìïñöùìÝíïò Gregor áêïýåé êáé êáôáëáâáßíåé ôïõò áíèñþðïõò -åíþ ïé Üíèñùðïé äåí êáôáëáâáßíïõí ôç öùíÞ ôïõ ðëÝïí), ôéò åõèýíåò ôïõ «óýã÷ñïíïõ» ôñüðïõ æùÞò (ï ðáôÝñáò ôïõ ÊÜöêá Þèåëå ôï ãõéü ôïõ íá áó÷ïëçèåß ìå ôéò åðé÷åéñÞóåéò, åíþ ï ßäéïò ï Öñáíôò åðéèõìïýóå ôç æùÞ ôïõ óõããñáöÝá, ãåãïíüò ðïõ äçìéïõñãïýóå åíäï-ïéêïãåíåéáêÝò ôñéâÝò), ôéò ôýøåéò áðü ôçí áìÝëåéá áõôþí ôùí åõèõíþí êáé ôï óôáäéáêü ðáñáãêùíéóìü ôùí «áðïóôáôþí».
Ï Gregor Ý÷åé áñ÷ßóåé íá óé÷áßíåôáé ôç æùÞ ôïõ, áöïý ôï ìüíï ðïõ êÜíåé åßíáé íá äïõëåýåé ãéá íá óôçñßîåé ôç ÷ñåùêïðçìÝíç ïéêïãÝíåéÜ ôïõ. Ôçí Ýëëåéøç åñùôéêÞò æùÞò ôçí õðïêáèéóôÜ ç áéóèçóéáêÞ ãõíáßêá óôïí ôïß÷ï ôïõ, åíþ ôçí áðïõóßá êáëëéôå÷íéêÞò Ýêöñáóçò ôçí õðïêáèéóôÜ ç åðéèõìßá ôïõ íá âïçèÞóåé ïéêïíïìéêÜ ôçí áäåñöÞ ôïõ ìå ôéò ìïõóéêÝò ôçò óðïõäÝò. Óå áõôÜ ôá ðëáßóéá, ôá ìÞëá (ðïõ ðåôÜ ï ðáôÝñáò óôïí Gregor, ôñáõìáôßæïíôÜò ôïí èáíÜóéìá) ìÜëëïí áíôéóôïé÷ïýí óôçí êïéíùíßá (êáé ôéò åõèýíåò) ðïõ ðáñáäßäåôáé áðü êÜèå ãåíéÜ óôçí åðüìåíç, like it or not.
Óå áõôü óõíçãïñåß êáé ç óõìðåñéöïñÜ ôçò Grete, ç ïðïßá áðü öáíáôéêÞ ìïõóéêüöéëïò, ãßíåôáé åõóõíåßäçôç õðÜëëçëïò, áñ÷ßæïíôáò ðáñÜëëçëá íá áðïìáêñýíåôáé ïëïÝíá êáé ðåñéóóüôåñï áðü ôïí áäåñöü ôçò.
Ìïõ ðñïêáëåß ðÜíôùò åíôýðùóç ç áñ÷Þ ôïõ äéçãÞìáôïò, üðïõ êáèþò öáßíåôáé ï ÊÜöêá äåí áöïñßæåé ôï óýóôçìá, áëëÜ áðëþò áó÷ïëåßôáé ìå ôéò óõíÝðåéåò ðïõ õößóôáíôáé áõôïß ðïõ ìÝíïõí åêôüò. Ï Gregor áãùíßæåôáé óêëçñÜ íá óçêùèåß áðü ôï êñåâÜôé êáé íá ðÜåé óôç äïõëåéÜ, ðáñüëï ðïõ Ý÷åé ìåôáó÷çìáôéóôåß Þäç óå ãéãáíôéáßï æùýöéï. Ï óõããñáöÝáò äåí áöïñßæåé, áðëþò ðñïâëçìáôßæåôáé. Äåí õðÜñ÷åé êáìéÜ åîÞãçóç êáé êáìéÜ áðïñßá ãéá ôç ìåôáìüñöùóç ôïõ Þñùá, áðëþò ìåëÝôç ôùí óõíåðåéþí ôçò.
¼ìùò êÜðïõ åêåß ìåñéêÜ ðñÜãìáôá ìå ìðåñäåýïõí. Ðáñüëï ðïõ ïé áíáöïñÝò óå ïéäéðüäåéá óõìðëÝãìáôá êáé áíôáãùíéóìü ôïõ Gregor ìå ôïí ðáôÝñá ôïõ äÝíïõí ìå ôéò åîùôåñéêÝò êïéíùíéêÝò óõíèÞêåò, ï åñùôéóìüò ðñïò ôçí Grete êáé ôç öùôïãñáößá ôïõ ôïß÷ïõ, ìÝíåé êÜðùò îåêñÝìáóôïò ìåò óôï üëï åã÷åßñçìá (ôïõëÜ÷éóôï ìÝóá óôï öôù÷ü ìïõ ôï ìõáëü).
ÕðÜñ÷åé áêüìá êé Ýíá äéáñêÝò ðáé÷íßäé ìå ôïí áñéèìü ôñßá êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò áöÞãçóçò, ç ïðïßá äåí åßìáé óßãïõñïò ðïý êïëëÜåé óå áõôÞí ôçí åñìçíåßá.
Ïìïöõëïöéëßá êáé Öõìáôßùóç
Ç öçìïëïãïýìåíç oìïöõëïöéëßá ôïõ ÊÜöêá äå èá ìðïñïýóå íá ìåßíåé áìÝôï÷ç óôï ó÷ïëéáóìü ôïõ óõãêåêñéìÝíïõ óõããñÜìáôïò. ¢ëëùóôå ïé äñüìïé ôçò ïìïöõëïöéëßáò êáé ôçò êïéíùíéêÞò áðüññéøçò åßíáé óõ÷íÜ ðáñÜëëçëïé êáé âñßóêïíôáí óå áêüìá ìåãáëýôåñç åããýôçôá ôçí åðï÷Þ ðïõ ï ÊÜöêá Ýãñáöå.
Õðü áõôü ôï ðñßóìá, ç åíáñêôÞñéá óêçíÞ, ìå ôïí Gregor íá áíáêáëýðôåé óéãÜ-óéãÜ ôï íÝï ôïõ óþìá ðÜíù óôï êñåâÜôé ôïõ, áðïêôÜ ðéï ðñïöáíÞ óôÞñéîç. Áí áõôÞ ç èåùñßá óôÝêåé, ôüôå ôá ìÞëá, ðïõ ï ðáôÝñáò âÜëëåé åíáíôßïí ôïõ, äåí åßíáé ôßðïôá Üëëï ðáñÜ éðôÜìåíïé öáëëïß, éó÷õñÝò êïéíùíéêÝò óõìâÜóåéò ðïõ ôåëéêÜ ôïí óêïôþíïõí.
Óå áõôÜ ôá åäÜöç ìïõ öáßíåôáé ðùò ôá ðÜíôá äÝíïõí ðéï åõíüçôá. Ç äçìïóéïðïßçóç óôï Üìåóï ðåñéâÜëëïí (ïéêïãÝíåéá êáé äïõëåéÜ) ôçò ïìïöõëïöéëßáò ôïõ Þñùá ïäçãåß óôçí (Üìåóç Þ óôáäéáêÞ) áðüññéøÞ ôïõ êáé ôçí áíÜãêç íá ôïí êñáôÞóïõí êñõììÝíï. ‘Ïôáí ôåëéêÜ áðïêáëýðôåôáé êáé óôï åõñýôåñï ðåñéâÜëëïí (ìå ôï ðïõ æçôÜåé áðü ôïõò åíïßêïõò åñùôéêÞ óõíåýñåóç) ôï «ðñüâëçìá», ç ïéêïãÝíåéá íéþèåé üôé Ýãéíå ñåæßëé êáé ç äéáäéêáóßá ôçò áðüññéøçò ïëïêëçñþíåôáé.
Åäþ ôáéñéÜæåé ðåñéóóüôåñï êáé ç óêçíÞ üðïõ ï Gregor áíáñùôéÝôáé ðþò èá óõíå÷ßóåé íá äïõëåýåé óå ìéá äïõëåéÜ ðïõ áðáéôåß ðñïóùðéêÝò óõíáíôÞóåéò, üíôáò «ìåôáìïñöùìÝíïò», äçëáäÞ ìå ôç óôÜìðá ôïõ ïìïöõëüöéëïõ.
¼ìùò áîßæåé íá óêåöôïýìå üôé ï ÊÜöêá åéóÜ÷èçêå ãéá èåñáðåßá öõìáôßùóçò äýï ÷ñüíéá ìåôÜ ôçí Ýêäïóç ôïõ âéâëßïõ, áðü ôçí ïðïßá êáé ôåëéêÜ ðÝèáíå áñêåôÜ ÷ñüíéá áñãüôåñá. To Þîåñå Üñáãå, üôáí Ýãñáöå ôï âéâëßï? ¼ëá áõôÜ ðïõ åßðá ðáñáðÜíù ãéá ôçí ïìïöõëïöéëßá, ðéèáíüí íá óôÝêïõí êáé ãéá ôçí áíôéìåôþðéóç åíüò öõìáôéêïý ôïõ ôüôå. Êáé ç åñùôéêÞ óôÝñçóç íá ðñïÞëèå áðü ôçí áíÜãêç íá ìçí Ýñ÷åôáé óå åñùôéêÞ óõíåýñåóç, ãéá íá ìçí êïëëÞóåé ôïõò/ôéò óõíôñüöïõò ôïõ.
Óçìåéþíù åðßóçò ôç ëÝîç "vermin" óôçí åíáñêôÞñéá ðñüôáóç. Ï óõããñáöÝáò äå ìéëÜåé ãéá êáôóáñßäá Þ óêáèÜñé (ç õðçñÝôñéá ìüíï áíáöÝñåôáé óå "óêáèÜñé", áëëÜ ÷áúäåõôéêÜ). Ï ÊÜöêá ðåñéãñÜöåé ëåðôïìåñþò ôï íÝï óþìá ôïõ ÞñùÜ ôïõ, áëëÜ áñíåßôáé íá ôï êáèïñßóåé ìå ðéï óõãêåêñéìÝíç ëÝîç. Ðéèáíüí áõôü íá ìáò ëÝåé üôé äåí Ý÷åé óçìáóßá ôï ãéáôß ï Þñùáò áðïìïíþíåôáé áðü ôï ðåñéâÜëëïí ôïõ, áñêåß ðïõ áðïìïíþèçêå.
: Öñáíôò ÊÜöêá, Ç ìåôáìüñöùóç. ( 9987 )