Êé üóïí áöïñÜ óôïí "Áñáâéêü Êáôáëýôç" ôçò üëçò õðüèåóçò, ôï ðáñáêÜôù êåßìåíï Ý÷åé ðïëëÜ ó÷åôéêÜ ìå ôï ðåñéâÜëëïí åêåßíï óçìåßá. Óôçñß÷èçêå äå, óôï âéâëßï "Óôïí ¹÷ï ôùí ÔõìðÜíùí" ôïõ Ë.Ë'Áìïõñ, åêä. ËéâÜíç.
***********************************************************
« Ôçí åðï÷Þ ãýñù áðü ôï 1.100 ì.×. ç Åõñþðç Þôáí Ýäáöïò êÜèå Üëëï ðáñÜ áóöáëÝò ãéá ìåôáêéíÞóåéò ðëçèõóìïý. ¹ôáí ðëçììõñéóìÝíç áðü ëçóôñéêÝò ïìÜäåò ðïõ êáñáäïêïýóáí íá åðéôåèïýí óôá êáñáâÜíéá êáé ôïõò ôáîéäéþôåò, íá ôïõò óêïôþóïõí êáé íá ôïõò ëåçëáôÞóïõí.
ÌÝ÷ñé êáé ìïíá÷ïß åðéôßèïíôáí óå ôáîéäéþôåò ãéá ëåçëáóßá. Óõ÷íÜ áðáéôïýóáí öüñïõò áðü ôïõò ôïðéêïýò ðëçèõóìïýò êáé óõãêñïýïíôáí ìå åõãåíåßò ðïõ åß÷áí ôçí ßäéá ðñüèåóç.
Äõóôõ÷þò, åêåßíç ôçí óêïôåéíÞ åðï÷Þ óôç ×ñéóôéáíéêÞ Åõñþðç, ðïëý ëßãïé ãíþñéæáí ãñáöÞ êáé áíÜãíùóç. Ìá ôï áêüìç ÷åéñüôåñï Þôáí ðùò ç ßäéá ç ×ñéóôéáíéêÞ Åõñþðç ôçñïýóå å÷èñéêÞ óôÜóç áðÝíáíôé óôçí ßäéá ôç ãíþóç óáí óêïðü êáé Ýííïéá. Êõñéáñ÷ïýóå ç áìÜèåéá, ç äåéóéäáéìïíßá êáé ôï áäõóþðçôï êõíÞãé ôùí áíèñþðùí ôçò ãíþóçò.
ÌåôÜ ôçí åãêáèßäñõóç ôçò ÁñáâéêÞò êõñéáñ÷ßáò, äéáäüèçêáí ïé ¸ëëçíåò êëáóóéêïß, ç ìïõóéêÞ, ç ôÝ÷íç êáé ç éáôñéêÞ ôùí ÅëëÞíùí, ôùí Ðåñóþí êáé ôùí ÁñÜâùí.
Ïé ÷áëßöçäåò èåùñïýóáí ôéìÞ ôïõò íá Ý÷ïõí ìïñöùìÝíïõò ÐÝñóåò, Éíäïýò êáé ¸ëëçíåò óôéò áõëÝò ôïõò. ÁõôÞ ç ðïëéôéóôéêÞ Ýíôáóç ãíþñéóå ôçí ÷ñõóÞ åðï÷Þ ôçò üôáí ïé Áìðáóßäåò äéáäÝ÷ôçêáí ôïõò ÏìåúÜäåò.
Ôçí ßäéá åðï÷Þ óôçí Åõñþðç, ôá âéâëßá Þôáí åßäïò ðïëõôåëåßáò. ÅëÜ÷éóôá êáé ðáíÜêñéâá. Ôé áíüçôç ìùñïáëáæïíåßá íá êáôáãñáöåß éóôïñéêÜ üôé ï ÐéÝñ íôå Íåìïýñ, åðßóêïðïò ôïõ Ðáñéóéïý, ìå ôï ðïõ Ýöõãå ãéá ôéò óôáõñïöïñßåò, ðñüóöåñå äùñåÜ óôï ìïíáóôÞñé ôïõ Áãßïõ Âßêôïñá ôç «ìåãÜëç âéâëéïèÞêç» ôïõ… ÁõôÞ ç «ìåãÜëç âéâëéïèÞêç» áðïôåëïýíôáí áðü äåêáï÷ôþ âéâëßá üëá êé üëá.
ÁíôéèÝôùò, åêåßíåò ôéò ßäéåò çìÝñåò, ï Áë-×áêÜì, ×áëßöçò ôçò Êüñäïâáò, äéÝèåôå ìéá âéâëéïèÞêç áðü ôåôñáêüóéåò ÷éëéÜäåò ôüìïõò. Êáé õðÞñ÷áí ðïëëÝò áêüìç éäéùôéêÝò âéâëéïèÞêåò óôçí Êüñäïâá êáèþò êáé åâäïìÞíôá äçìüóéåò.
Ç áãÜðç ãéá ôç ãíþóç åß÷å áíá÷èåß óå ðñùôåýïí æÞôçìá óôçí ôüôå ÁñáâéêÞ êïéíùíßá. Ïé ðïéçôÝò êáé ïé ìïñöùìÝíïé áðïëÜìâáíáí ôï ßäéï êïéíùíéêü óôÜôïõò êáé êýñïò ìå ôïõò óôñáôçãïýò êáé ôïõò êñáôéêïýò ëåéôïõñãïýò , óôïõò ïðïßïõò áðïíÝìïíôáí ï êïéíùíéêüò óåâáóìüò ìüíïí åÜí ôáõôü÷ñïíá Þôáí ðïéçôÝò êáé ëüãéïé.
Áðü ôï 891 ì.×. óôçí Êüñäïâá õðÞñ÷å ï äñüìïò ôùí âéâëéïðùëþí, üðïõ åß÷áí èÝóç ðåñéóóüôåñïé áðü åêáôü Ýìðïñïé âéâëßùí, áðü ôïí êáéñü ôùí Áìðáóéäþí. Ðïëëïß äå áð’ áõôïýò Þôáí ôáõôü÷ñïíá äéáíïïýìåíïé. ÊÜðïéïé Þôáí åð’ áìïéâÞ áëëçëïãñÜöïé. ÊÜðïéïé Üëëïé óõããñáöåßò. Ïðüôå óôá ìáãáæéÜ ôïõò äåí ðÞãáéíå êÜðïéïò ìüíï ãéá íá áãïñÜóåé âéâëßá áëëÜ êáé ãéá íá ãåõôåß Ýíá üñãéï ðíåõìáôéêþí óõæçôÞóåùí….Ï êüóìïò óå åêåßíç ôçí ÁñáâéêÞ êïéíùíßá öëåãüôáí áðü ðõñåôü áíáêáëýøåùí êáé åñåõíþí. Óõíå÷þò åñåõíïýóáí ãéá óðÜíéá âéâëßá óå áðïìáêñõóìÝíåò âéâëéïèÞêåò êáé áëëïý, Üëëïé Ýêáíáí áíáóêáöÝò, Üëëïé ðåéñáìáôßæïíôáí óôç ÷çìåßá êáé Üëëïé óôá öÜñìáêá êáé ôéò èåñáðåßåò. Ïé äéáíïïýìåíïé ðïõ ôáîßäåõáí áðü Üëëåò ÷þñåò ãßíïíôáí äåêôïß ìå ôéìÝò.
Ôçí þñá ðïõ óôçí Åõñþðç êõñéáñ÷ïýóå ï ôñüìïò ãéá êÜèå ôé ðïõ åß÷å ó÷Ýóç ìå ôç ãíþóç, ïé ÁñáâéêÞ êïéíùíßá áíáæçôïýóå ôéò êáéíïýñéåò éäÝåò.
Ôçí ßäéá þñá, óôçí ÓêïôåéíÞ ×ñéóôéáíéêÞ Åõñþðç ôá âéâëßá áðïññßðôïíôáí ìå ôï åîÞò ãåëïßï åðé÷åßñçìá: áí áðëþò åðáíáëÜìâáíáí üôé Ýëåãå ç Áãßá ÃñáöÞ, ôüôå Þôáí Ü÷ñçóôá. ÅÜí Ýãñáöáí ðñÜãìáôá ðïõ äåí ðåñéÝ÷ïíôáí åêåß ìÝóá, ôüôå Þôáí ãåìÜôá øÝìáôá.
Ç Êüñäïâá ÷ñåéáæüôáí áðåñéüñéóôï ÷áñôß ãéá üëï áõôü ôïí ïñãáóìü âéâëßùí êáé Ýôóé êáôáóêåýáæå ìüíç ôçò ôï ÷áñôß ðïõ ôçò ÷ñåéáæüôáí.
¢ëëùóôå, ôï 751, ÊéíÝæïé áé÷ìÜëùôïé, óôç ìáêñéíÞ ÓáìáñêÜíäç, ðñüóöåñáí ôá öþôá ôïõò äéäÜóêïíôáò ôçí ôÝ÷íç êáôáóêåõÞò ÷áñôéïý áðü ñÜêç Þ ëéíü Þ êáííÜâé. ÌåôÜ áðü 43 ÷ñüíéá, ôï 794 ì.×, Üíïéîå óôç ÂáãäÜôç ç ðñþôç âéïôå÷íßá ÷áñôïðïëôïý. ¸êôïôå, ôï ÷áñôß áíôéêáôÝóôçóå ôçí ðåñãáìçíÞ óå üëá ôá êñáôéêÜ Ýããñáöá. Ôïí 10ï áéþíá , ôï ÷áñôß âñéóêüôáí óå áöèïíßá óôéò ìïõóïõëìáíéêÝò ÷þñåò. Êáé ÷Üñç óôï ÷áñôß ï áñéèìüò ôùí âéâëßùí Ýöôáóå óå ðñùôüãíùñá åðßðåäá.
Ôï ìðÜíéï , ôïí êáèáñéóìü ôïõ óþìáôïò, ï ×ñéóôéáíéóìüò, ôï èåùñïýóå åéäùëïëáôñéêÞ óõíÞèåéá, ãé’ áõôü êáé ôï êáôáäßêáæå êáé ôï áðáãüñåõå. ¸ôóé, ó÷åäüí ãéá ÷ßëéá ÷ñüíéá, åëÜ÷éóôïé Üíèñùðïé óôçí Åõñþðç Ýêáíáí ëïõôñü. (Ãé’ áõôü ßóùò ïé ãõíáßêåò ôçò Âüñåéáò ×ñéóôéáíéêÞò Åõñþðçò Ýâëåðáí ìå óõìðÜèåéá ôïõò åðéäñïìåßò Âßêéíãêò ïé ïðïßïé ôïõëÜ÷éóôïí ðëÝíïíôáí êáé Üëëáæáí ñïý÷á ìéá öïñÜ ôçí åâäïìÜäá). ÌÜëéóôá, ìïíá÷ïß êáé ìïíá÷Ýò õðåñçöáíåýïíôáí ãéá ôç âñùìéÜ ôïõ óþìáôüò ôïõò, ôçí ïðïßá êáé èåùñïýóáí Ýíäåéîç áãíüôçôáò. ÊÜðïéá ìÜëéóôá êáëüãñéá åêåßíçò ôçò åðï÷Þò éó÷õñéæüôáí õðåñÞöáíç üôé óôçí çëéêßá ôùí åîÞíôá ÷ñüíùí, äåí ðëýèçêå ðïôÝ åêôüò áðü ôéò Üêñåò ôùí äáêôýëùí ôçò üôáí ðÞãáéíå óôçí ëåéôïõñãßá. ÁíôéèÝôùò, ôçí ßäéá åðï÷Þ óôçí Êüñäïâá õðÞñ÷áí åííéáêüóéá äçìüóéá ëïõôñÜ».
: Ìåóáßùíáò êáé Åóùôåñéóìüò ( 11533 )